skip to Main Content
An 27

Κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο των Σλοβένων στρατιωτών

Κατάθεση στεφάνων πραγματοποιήθηκε σήμερα το πρωϊ στο Μνημείο Πεσόντων Σλοβένων στρατιωτών που αγωνίστηκαν στο πλευρό της Acqui και των ελλήνων αντιστασιακών κατά του φασισμού το Β Παγκόσμιο Πόλεμο σε ένδειξη σεβασμού και μνήμης.

Το Μνημείο είναι τοποθετημένο στην περιοχή του Κάστρου του Αγίου Γεωργίου στο παλιό Δημοτικό Κατάστημα της περιοχής εκεί σε μία σεμνή τελετή έγινε κατάθεση στεφάνου υπερ των νεκρών στρατιωτών από την Πρέσβειρα της Σλοβενίας, Ανίτα Πίπαν, που βρίσκεται από χθες στην Κεφαλονιά ενώ εκ μέρους της Δημοτικής Αρχής, στεφάνι κατάθεσε ο Αντιδήμαρχος Τουρισμού, Ευάγγελος Κεκάτος.

Το παρών έδωσε ο εκπαιδευτικός, ιστορικός και Πρόεδρος της Ιακωβατείου Βιβλιοθήκης, Πέτρος Πετράτος, ο οποίος στην ομιλία του αναφέρθηκε στα τραγικά εκείνα γεγονότα και στη συμβολή των Σλοβένων αλλά και Ιταλών στρατιωτών στην μάχη ενάντια στις Γερμανικές δυνάμεις, στην τελετή παραβρέθηκε και η Πρόεδρος του Ελληνοιταλικού Συλλόγου Mediterraneo Γιολάντα Γκόρντο.

Αμέσως μετά την ολοκλήρωση της τελετής η κα Πίπαν πρόσφερε στους κ.κ. Κεκάτο και Πετράτο από ένα μπουκάλι σλοβένικο κρασί.

Πηγή: portoni.gr

Σας παραθέτουμε ολόκληρο το κείμενο της ομιλίας του κ. Πέτρου Πετράτου

ΣΛΟΒΕΝΟΙ ΣΤΗΝ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ

Πέτρος Πετράτος

Στην Κεφαλονιά το Σεπτέμβριο του 1943, πριν δηλαδή από 73 χρόνια, συνέβη ένα γεγονός μοναδικό στα χρονικά του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου: συγκρούστηκαν ανελέητα μεταξύ τους δύο στρατοί, που μόλις πριν από μήνες ήταν σύμμαχοι, ενώ συμμάχησαν μεταξύ τους δύο πλευρές, που μόλις πριν από μέρες ήταν εχθρικές μεταξύ τους. Και συγκεκριμένα: συγκρούστηκαν οι Ιταλοί με τους Γερμανούς για την εξασφάλιση της κυριαρχίας της Κεφαλονιάς – ενός νησιού με σπουδαία στρατηγική σημασία – και συνεργάστηκαν οι μέχρι την ώρα εκείνη κατακτητές του νησιού Ιταλοί με τους κατακτημένους Κεφαλονίτες. Έχει καθιερωθεί να ονομάζεται ιταλογερμανική εκείνη η σύγκρουση, στην πραγματικότητα όμως σε αυτήν τη σύρραξη πήραν ενεργό μέρος με την πλευρά των Ιταλών Έλληνες, αντιστασιακοί δηλαδή Κεφαλονίτες, και αντιφασίστες Σλοβένοι.

Αλλά ας ανατρέξουμε σύντομα στα γεγονότα εκείνης της εποχής.

● Στις 30 Απριλίου του 1941 η φασιστική Ιταλία κατελάμβανε την Κεφαλονιά και σύντομα τη μετέτρεπε σε ισχυρό οχυρό του Άξονα, τοποθετώντας τη μεραρχία Acqui 11.700 ανδρών με βαρύ οπλισμό (επάκτια πυροβόλα, οχυρωματικά έργα κ.λπ.) και ικανές ναυτικές δυνάμεις. Οι κατακτητές χωρίς καθυστέρηση εφάρμοσαν την ιταλοποίηση της διοίκησης και τη φασιστικοποίηση της εκπαίδευσης αλλά και γενικότερα της κοινωνικής ζωής, ενώ ταυτόχρονα στράφηκαν στην οικονομική απομύζηση του νησιού. Σκοπός τους ήταν η ενσωμάτωση της Κεφαλονιάς και όλων γενικά των Επτανήσων στο ιταλικό κράτος.

● Ωστόσο, μόλις άρχισε η ιταλική κατοχή, άρχισαν και οι ενέργειες από την πλευρά των πατριωτικών, δημοκρατικών, σοσιαλιστικών και κομμουνιστικών δυνάμεων του νησιού για την αντίσταση κατά των Ιταλών κατακτητών. Μετά από σοβαρές προσπάθειες συγκροτήθηκαν ΕΑΜικές αντιστασιακές οργανώσεις, οι οποίες συνέβαλαν καθοριστικά στην αντιμετώπιση βασικών προβλημάτων του λαού, όπως ήταν η διαφώτισή του μέσα από παράνομα έντυπα και η επιβίωσή του, καθοδηγώντας οι οργανώσεις αυτές τον αγροτικό πληθυσμό ενάντια στη συγκέντρωση και παράδοση στους κατακτητές της παραγωγής του και στηρίζοντας τους εργατοϋπαλλήλους των πόλεων με τα συσσίτια.

● Σημαντικότατο, εξάλλου, αντιστασιακό επίτευγμα του τοπικού ΕΑΜικού κινήματος ήταν η αποκατάσταση μόνιμων επαφών με τον αντιφασιστικό πυρήνα της ιταλικής μεραρχίας στο νησί. Από νωρίτερα, ένας αξιοπρόσεκτος αριθμός Ιταλών αξιωματικών, στρατιωτών και ναυτών με δημοκρατική-αντιφασιστική ιδεολογία επιζητούσε επαφή και σύνδεση με τους Κεφαλονίτες αντιφασίστες αγωνιστές. Αναφέρουμε ενδεικτικά τους λοχαγούς πυροβολικού Pampaloni και Apollonio, τον υπολοχαγό Ambrosini, τον ταγματάρχη Altavilla, το συνταγματάρχη Romagnoli, τον πλωτάρχη Mastragelo, το διοικητή της Καραμπινερίας λοχαγό Gasco κ.ά. Mαζί με αυτούς, βέβαια, δεν πρέπει να ξεχνάμε – κάτι που γίνεται συχνά – τους Σλοβένους, οι οποίοι από το Μάρτιο του 1943 υπηρετούσαν στο νησί μας.

Πώς βρέθηκαν, όμως, οι Σλοβένοι στην Κεφαλονιά;

Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στρατολογήθηκαν από τον ιταλικό στρατό Σλοβένοι από την παραθαλάσσια περιοχή του Primorje. Αρκετοί από αυτούς στάλθηκαν στο Asti στο Piemonte, όπου και συγκροτήθηκαν σε ειδικό πειθαρχικό τάγμα με τρεις λόχους. Ωστόσο, μέσα σε αυτό το τάγμα εκδηλώθηκε ανταρσία με σκοπό τη διαφυγή των Σλοβένων από το Asti και την ένταξή τους στο παρτιζάνικο κίνημα της πατρίδα τους της Σλοβενίας, που είχε αρχίσει να οργανώνεται από τον Απρίλιο του 1941.

Για το λόγο αυτόν η ιταλική Διοίκηση αποφάσισε να στείλει το Μάρτιο του 1943 το τάγμα αυτό στην κατεχόμενη Ελλάδα, διαχωρίζοντας τους λόχους μεταξύ τους: ο ένας στάλθηκε στην Κεφαλονιά, ο άλλος στην Κέρκυρα και ο τρίτος στην Πύλο της Πελοποννήσου. Όσοι ήρθαν στην Κεφαλονιά, ενσωματώθηκαν ως ειδικός πειθαρχικός λόχος στο 17ο σύνταγμα πεζικού της μεραρχίας Acqui και χωρίστηκαν σε τέσσερις διμοιρίες (στην περιοχή του Ληξουριού, στο Κάστρο, στη Σάμη και στην περιοχή της Σκάλας) και χρησιμοποιήθηκαν για βοηθητικές εργασίες, για οχυρωματικές κατασκευές, επισκευές δρόμων κ.λπ., γι’ αυτό και ήταν άοπλοι. Άλλωστε, η ιταλική Διοίκηση δεν τους εμπιστευόταν.

Όλοι σχεδόν οι Σλοβένοι ήταν αντιφασίστες. Αναφέρουμε τα βασικά τους στελέχη: τον SreckoLikar, τον Ε. Sfiligoj, τον Rudolf Milijkovic. Δεν άργησαν, μάλιστα, να αναπτύξουν επαφές με Κεφαλονίτες αντιστασιακούς και Ιταλούς αντιφασίστες. Συγκεκριμένα, από την πλευρά του ΕΑΜ επαφή είχαν μαζί τους ο Γεράσιμος Λαζαράτος, ο Αγησίλαος Μηλιαρέσης και ο συνταγματάρχης Θεμιστοκλής Καββαδίας, ενώ ο Βαγγέλης Στράκος τους είχε συνδέσει με τον Ιταλό αντιφασίστα Amos Pampaloni.

Kατά την ιταλογερμανική σύρραξη ο σλοβένικος λόχος, αφού εξοπλίστηκε από τους Ιταλούς αντιφασίστες, πήρε μέρος και πολέμησε γενναία στο πλευρό του ελληνο-ιταλικού αντιφασιστικού μετώπου. Είχε, μάλιστα, αρκετά θύματα. Μετά τη λήξη της σύγκρουσης οι νικητές Γερμανοί υποχρέωσαν τους επιζήσαντες Ιταλούς και Σλοβένους να επιλέξουν ανάμεσα στα εξής: ή να πολεμήσουν στο πλευρό τους, ή να μεταφερθούν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης , ή να καταταγούν σε τάγματα εργασίας. Οι περισσότεροι διάλεξαν τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, αλλά 3.000 Ιταλοί μαζί με 43 Σλοβένους χάθηκαν στη θάλασσα, καθώς τα πλοία που τους μετέφεραν, ανατινάχτηκαν από νάρκες. Κάποιοι, βέβαια, Σλοβένοι κατόρθωσαν να διαφύγουν στην απέναντι Αιτωλοακαρνανία και να ενταχθούν στον ΕΛΑΣ.

Οι Σλοβένοι που παρέμειναν στο νησί (περίπου 100), τοποθετήθηκαν στους λόχους εργασίας και στις πυροβολαρχίες που συγκροτήθηκαν με τους εναπομείναντες Ιταλούς αιχμαλώτους. Παρά την ασφυκτική επιτήρηση των Γερμανών, διατήρησαν επαφές με αντιφασίστες Ιταλούς και με τους Κεφαλονίτες αντιστασιακούς του ΕΑΜ. Χαρακτηριστική παραμένει η προσφορά αυτών των αντιστασιακών Σλοβένων, όταν έσωσαν κατά την αποχώρηση των Γερμανών, το Σεπτέμβριο του 1944, το λιμάνι του Αργοστολιού από την καταστροφή. Συγκεκριμένα, οι Γερμανοί είχαν σχεδιάσει να ανατινάξουν το λιμάνι αποχωρώντας από το νησί, αλλά τρεις Σλοβένοι σε συνεργασία με τρεις Ιταλούς, απενεργοποίησαν τις νάρκες και έσωσαν το αργοστολιώτικο λιμάνι. Και το κατόρθωσαν αυτό, γιατί γνώριζαν το γερμανικό σχέδιο, καθώς είχαν εργαστεί γι’ αυτό κατ’ εντολή των Γερμανών.

Μετά την απελευθέρωση της Κεφαλονιάς και την εγκατάσταση της αντιστασιακής ΕΑΜικής Διοίκησης στην πρωτεύουσα του νησιού, ήρθε και στρατωνίστηκε στο Αργοστόλι μαζί με το ιταλικό τμήμα του αντιφασίστα λοχαγού Amos Pampaloni και o λόχος των Σλοβένων, που ονομάστηκε λόχος Primorje με υπεύθυνους τους Srecko Likar και Tone Gosnik. Τελικά, αναχώρησαν από την Κεφαλονιά στα τέλη Νοεμβρίου με αρχές Δεκεμβρίου του 1944.

Θα πρέπει, ωστόσο, να αναφέρουμε ότι αντιφασίστες Σλοβένοι συνεργάστηκαν με το ΕΑΜ και αγωνίστηκαν μέσα από τις γραμμές του ΕΛΑΣ και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, όπως στην Κέρκυρα, τη Λευκάδα, την Πελοπόννησο και κυρίως στην περιοχή του Ολύμπου. Πάντως, χρειάζεται βαθύτερη ακόμη έρευνα, για να ανασυνθέσουμε την όλη παρουσία, συμμετοχή και προσφορά των αντιφασιστών Σλοβένων στρατιωτών στον αντιστασιακό αγώνα του νησιού μας αλλά και γενικότερα στον ελληνικό απελευθερωτικό αγώνα. Γιατί όλες οι μέχρι τώρα ενδείξεις μας φανερώνουν ότι έδρασαν ικανοί αντιφασιστικοί πυρήνες Σλοβένων στρατιωτών μέσα στον ιταλικό στρατό κατοχής, είτε διοργανώνοντας ανταρσίες μέσα στη στρατιωτική μονάδα που υπηρετούσαν, είτε πραγματοποιώντας σαμποτάζ εναντίον των Ιταλών και Γερμανών, είτε αυτομολώντας στον ΕΛΑΣ και πολεμώντας μέσα από τις γραμμές του ελληνικού αντιστασιακού κινήματος. Πρόκειται για μια αποσιωπημένη πλευρά της ιστορίας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, που πρέπει να μελετηθεί και να γνωστοποιηθεί.

Mέχρι τότε όμως τίποτε δε μας εμποδίζει – αντίθετα η ίδια η ζωή μας προτρέπει να βρίσκουμε τρόπους, όπως ο σημερινός, να εκδηλώνουμε τη συναδέλφωσή μας και την κοινή μας πίστη στην Ειρήνη, την Ανθρώπινη Αξιοπρέπεια και την Αλληλεγγύη μεταξύ των λαών. Kαι η αλληλεγγύη, η συναδέλφωση και η συνεργασία είναι σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη φορά αναγκαίες και ως έννοιες και κυρίως ως πρακτικές και ειδικότερα στον πολύπαθο χώρο των Βαλκανίων.

Κάστρο, 4 Νοεμβρίου 2016

 

1-dsc08016

 

1-dsc080211-dsc080221-dsc080251-dsc080331-dsc080341-dsc080361-dsc080371-dsc080381-dsc080401-dsc080431-dsc080441-dsc080451-dsc080471-dsc080501-dsc080561-dsc080591-dsc080601-dsc080611-dsc08066

 

Back To Top