ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ!
Η ΛΥΣΗ ΕΝΟΣ ΓΡΙΦΟΥ, με την συμβολή της αγαπητής Maria Abatielou……O φίλτατος Panagis Neofitos ανήρτησε χθες μια φωτογραφία στην ομάδα μας , ζητώντας την λύση του μυστηρίου , για το ποιός απεικονίζεται, αλλά και που. Δόθηκαν απαντήσεις για την πιθανή τοποθεσία , βρέθηκαν στοιχεία για τους εικονιζόμενους (μεταξύ των οποίων ο Διονύσιος Λαυράγκας και η σύζυγός του) αλλά το κεντρικό πρόσωπο εμφανιζόταν ένστολο, κάτι που μας μπέρδευε….Και να η λύση…..Δεν πρόκειται για Σπύρο Ματσούκη , αλλά τον Σπύρο Ματσούκα. Κατά πάσα πιθανότητα και σε συνδυασμό με τις ημερομηνίες από την βιογραφία του Διονυσίου Λαυράγκα, πρόκειται για φωτογραφία στο Αργοστόλι του καλοκαιριού 1896 ή αντιστοίχων εποχών (κρίνοντας από τα φορέματα) των ετών 1898 – 1899 στην οποία απεικονίζεται ο Σπύρος Ματσούκας, ένας άγνωστος Εθναπόστολος να απαγγέλει “πολεμικά του” ποιήματα.Και ποιος είναι αυτός …Ο Σπύρος Ματσούκας υπήρξε μια ιδιαίτερη λαϊκοπατριωτική μορφή, με τεράστια προσφορά στο Έθνος και στους αγώνες. Φοιτητής ακόμα , βρέθηκε στον απελευθερωτικό αγώνα της Κρήτης. Το πρώτο εθνικό σκίρτημα ξυπνάει την ευαίσθητη ψυχή του. Ο Μιλτ. Μαλακάσης γράφει:
«Κατά την τελευταίαν Κρητικήν επανάστασιν, την σημάνασαν πλέον και τον χαρμόσυνον κώδωνα της Ελευθερίας της πολυπαθούς μεγαλονήσου, ο Ματσούκας κατήλθεν εκ των πρώτων εκεί, πολεμήσας παρά το πλευρόν των λεοντοθύμων εκείνων ανδρών, μετ’ ανδρείας ήτις φέρεται ακόμη εις τα χείλη των συμπολεμιστών του Κρητών, ως παραδειγματική και αξιοθαύ- μαστος. Λέγεται ότι εις τας μάχας ετραγούδει θούρια άσματα, πρώτος αυτός ανοίγων τον τουφεκισμόν και τελευταίος παραδιδόμενος εις την ανάπαυσιν. Κατά την πολιορκίαν της Κανδάνου, προσεφέρθη μετά δύο άλλων Κρητών να ανατινάξωσι εις τον αέρα τον πολιορκημένον και μη παραδιδόμενον πύργον της, με την ασφαλή βεβαιότητα αναποφεύκτου συγκαταστροφής. Ο ποιητής μετέλαβε τότε των αχράντων μυστηρίων ενθουσιώδης και ατάραχος, άλλ’ η Κάνδανος έπεσε τη θεία συνάρσει άνευ της ανάγκης του απεγνωσμένου εγχειρήματος».Το 1897 ξεσπάει ο ελληνοτουρκικός πόλεμος. Μέσα στον πυρετό του πολέμου αυτού εγκαταλείπει τις σπουδές του και κατατάσσεται στο στρατό. Χαρακτηριστικά ο Θεόκτιστος Λαϊνάς γράφει: «Μεταξύ των πρώτων εγκαταλείπει τα πάντα: Πανεπιστήμιον, φίλους, γονείς, συγγενείς και έρχεται εις την γενέτειράν του να φιλήση το χέρι της μητέρας του, να πάρη την ευχή της, και να πολεμήση τους καταραμένους Τούρκους. Απεχαιρέτησε τα πεύκα, τα κρυστάλλινα νερά, τας μαγευτικάς τοποθεσίας της Οίτης, τα μαγευτικά δειλινά της νοσταλγικής Υπάτης, την μόνιμον συντροφιάν του κατά τους θερινούς μήνας, όπου ανεπαύετο κατά τας διακοπάς του Πανεπιστημίου, και υπό την σκιάν της Ιστορίας εμελοποίει τα όνειρά του, τα οποία τώρα θα υλοποιούσεν αγωνιστής και τραγουδιστής εις τας πρώτας γραμμάς του Ελληνικού αγώνος». Ρίχνεται, ατρόμητος στον πόλεμο. Στο Βελεστίνο, «προέτασσε τα στήθη του εις το εχθρικόν πυρ εύθυμος και τραγουδών». Στο Δομοκό, «πολεμών όρθιος και ψάλλων τα εθνικά μας άσματα, μετέδιδε δια της ως από χαλκίνου στήθους στεντορείας φωνής του την μέθην του ηρωισμού και της αυτοθυσίας». Μετά την άσχημη κατάληξη του πολέμου του 1897,επέστρεψε για λίγο στην Υπάτη Φθιώτιδας. Συνέχισε τις προσπάθειες για ενίσχυση του ναυτικού μας στόλου. Οι περιοδείες του και οι διαλέξεις του στην Κρήτη, στην Κύπρο, όπου έμεινε δυο ολόκληρα χρόνια, αλλά και σε πολλά κέντρα του ευημερούντος απόδημου Ελληνισμού στην Αίγυπτο και στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, στις οποίες έμεινε άλλα δυο χρόνια (από το 1909 έως το 1911), υπήρξαν εξαιρετικά προσοδοφόρες για τον ιερό σκοπό του.Με την έναρξη των Βαλκανικών πολέμων, επιστρέφει, όπως έχει ήδη αναφερθεί, εθελοντής σαλπιγκτής στις πρώτες γραμμές των μαχών. Σαλπίζοντας, εμψυχώνοντας κι ενθουσιάζοντας το στρατό μας, μπαίνει συχνά πρώτος στα χωριά και στις πόλεις της Μακεδονίας που απελευθερώνονται, για να αναγγείλει προφορικά ως «Άγγελος Ελευθερίας» στους Έλληνες το χαρμόσυνο μήνυμα ή για να κατευθυνθεί στο καμπαναριό του χωριού, για «να σημάνει τη Λευτεριά»! Η νικηφόρος πορεία του στρατού καταλήγει στη Θεσσαλονίκη, όπου ο Σ. Μ. φτάνει εκ των πρώτων, συγκινημένος και με το όπλο του δαφνοστολισμένο! Ακολουθούμενος από ντόπιους θαυμαστές του που τον αναγνώρισαν και τον ζητωκραύγαζαν, κατευθύνεται στον Άγιο Μηνά. Εκεί αποθέτει για λίγο το όπλο του στην Αγία Τράπεζα, δέχεται την ευλογία του Επισκόπου, ψάλλει το «Χριστός Ανέστη» και συνεχίζει την πορεία του προς την Ήπειρο φωνάζοντας «Επέσανε τα Γιάννενα, επέσανε τα Κάστρα/ Τα πήραν τα ευζωνάκια μας με τα σπαθιά στα χέρια». Ο άγνωστος εθναπόστολος απεβίωσε το 1928. Με την ανάρτηση της φωτογραφίας του Panagis Neofitos, αλλά και την προσεκτική παρατηρητικότητα της Maria Abatielou αποδεικνύεται ότι αυτή η φοβερή μορφή , είχε περάσει και από τα νησιά μας. Νομίζω μια ιστορική ανακάλυψη!!!!!!!
Από το Κομπόγιο Ιστορίας Κεφαλονιάς και Ιθάκης
