skip to Main Content
Nostalghia 00

10 ταινίες που έγραψαν ιστορία (vids & pics)

Ο Αλέξανδρος Στεργιόπουλος γράφει για τις 10 ταινίες που είδες, τις ξαναείδε και στην… 10η επανάληψη, κατάλαβε ότι -άθελά τους- άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τον κόσμο! Σας τις συστήνει ανεπιφύλακτα…

Τι γίνεται όταν η παγκόσμια γλώσσα της ποίησης συναντά τον κινηματογράφο; Συνταράσσονται οι αισθήσεις και η εικόνα “μιλάει”, εξυψώνει, εξευγενίζει. Αυτή η συνύπαρξη είναι που καθιστά μια ταινία μοναδική. Η ματιά του σκηνοθέτη “αιχμαλωτίζει” τον ορίζοντα και όλα όσα ο χρόνος και ο χώρος “κουβαλούν”. Ενα πανοπτικόν γίνεται και στο κάδρο του χωρούν αναγεννητικές εκρήξεις, εκκωφαντικές σιωπές, συναισθήματα που “λιώνουν” και ενσωματώνονται στην τέλεια φύση. Μετά τη μουσική, αυτή είναι η τέλεια έκφραση. Οπτικοποιείς τις λέξεις που βαραίνουν την ψυχή και το μυαλό σου. Δίνεις εικόνα στο αόρατο επικάλυμμα που τις θωρακίζει. Είναι η ομορφιά που απελευθερώνεται και σώζει.

Το Top 10 που ακολουθεί είναι σίγουρα υποκειμενικό. Αναδεικνύει όμως αυτόν τον συγκερασμό. Αυτόν που σε μαθαίνει τι εστί τέχνη. Αυτές οι δέκα ταινίες “υπακούνε” στους στίχους του Νίκου Καρούζου:

Αὐτὸ ποὺ λέμε ὄνειρο δὲν εἶν᾿ ὄνειρο

ποὺ ἡ πλατιὰ πραγματικότητα δὲν εἶναι πραγματική.
Κάπου γελιέμαι μὰ ἐκεῖ κιόλας ὑπάρχω ἀπόλυτα,
σὰν τὸ σύννεφο ποὺ ἀλλάζει στὰ νωθρὰ δευτερόλεπτα
ὄντας μονάχα ἡ ἀκάλεστη μεταμόρφωση.

10)Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση (1971)

Η καλύτερη ταινία του Βέγγου και του Κατσουρίδη. Η συνεργασία ηθοποιού-σκηνοθέτη ήταν άψογη και το αποτέλεσμα ποιητικό-σατιρικό. Σάτιρα όχι με φωνές και εξαλλοσύνες. Τίποτα το γκροτέσκο. Γλυκόπικρος εξπρεσιονισμός με τον Θανάση Βέγγο στυλοβάτη. Με την αέναη κίνηση και το βλέμμα του, εκφράζει πιο φωναχτά και πιο καθαρά την αντιπολεμική κραυγή. Τα πλάνα που στήνει ο Κατσουρίδης εγκλωβίζουν τη σιωπή της ήττας και την ελπίδα που σπαρταρά στα σπλάχνα της. Σπαρακτικό ποίημα με ένα χαμόγελο να το στεφανώνει.

9)Old Boy (2003)

Η έξοδος από την κινηματογραφική αίθουσα έγινε με το ζόρι όταν είδα αυτή την ταινία. Από το πρώτο μέχρι το τελευταίο λεπτό δέχεσαι ανελέητο σφυροκόπημα που σε καθηλώνει. Η αφήγηση προχωρά στην οθόνη με απίστευτο ρυθμό και ένταση. Η ποιητική του γλώσσα αφορά το παραλήρημα που ακούς και βλέπεις. Παραλήρημα μιας ιδιοφυΐας. Του σκηνοθέτη Παρκ Τσαν Γουκ. Σαν μια μεγάλη φράση που τελειώνει με πάταγο. Τα εμπρηστικά πλάνα έχουν κάτι από τον θυμό των ποιημάτων της Κατερίνας Γώγου.

8)Λάμψη (1980)

Η ταινία που νιώθεις τον φόβο. Σε κάθε πλάνο. Κατακλύζει την οθόνη και δεν σε αφήνει να ηρεμήσεις. Υπάρχει κάτι το απόκοσμο που όμως δεν το βλέπεις ποτέ. Υφέρπει και σου “τρώει” τα σωθικά το φιλμ. Ο Κιούμπρικ εισδύει στην ανθρώπινη ψυχή και το ταραγμένο μυαλό. Ο Τζακ Νίκολσον σε μία από τις καλύτερες ερμηνείες του. Η “Λάμψη” συναντά τον Πόε και το μνημειώδες “Κοράκι”. Αργά και σταθερά ο ρυθμός ανεβαίνει και στην κορύφωση η συγκλονιστική επωδός: “Σόνοφ”. Ο φόνος αντεστραμμένος από τη φωνή του πιτσιρικά.

7)Amadeus (1984)

Η θεόσταλτη μουσική του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ σε ένα φιλμ. Με πρωταγωνιστή τον Τομ Χαλς. Μέτριος ηθοποιός, όμως εδώ δίνει ρεσιτάλ ερμηνείας. Εξαιρετικό στο Β’ ρόλο ο F. Murray Abraham. Ο “αντίπαλος” του Μότσαρτ. Ο Αντόνιο Σαλιέρι. Ο Μίλος Φόρμαν άφησε το μάτι του σκηνοθέτη να εστιάσει στους ήχους και τη μελωδία. Θεσπέσιο και ταξιδιάρικο. Μουσική και ποίηση πάνε μαζί και το βλέπεις σε ποιήματα του Μπωντλέρ, του Ρίτσου, του Ελύτη.

6)Σαλό ή 120 μέρες στα Σόδομα (1975)

Η πιο προκλητική ταινία του μεγάλου Ιταλού. Αντιφασιστική ως το μεδούλι. Ο μύθος συναντά την ωμότητα του ρεαλισμού. Ο Παζολίνι δεν ορρωδούσε προ ουδενός. Το ανήσυχο, ελεύθερο πνεύμα του δεν άφηνε τίποτα ανέγγιχτο. Αντικομφορμιστής και από τους μεγάλους αναρχικούς. “Επαιζε” με την πρόκληση γιατί είχε πάντα ανώτερο σκοπό. Εδώ εκθέτει τη νοσηρότητα και την ανηθικότητα των φασιστών. Η γλώσσα του μπορεί να αναγνωριστεί σε ποιήματα του Ηλία Πετρόπουλου. Στεγνή και πεντακάθαρη αλήθεια.

5)Κουρδιστό Πορτοκάλι (1971)

Ταινία τομή στην κοινωνική πραγματικότητα. Το πιο εύστοχο σχόλιο για τη βία της κοινωνίας. Φιλμ που πρέπει να διδάσκεται σε πανεπιστήμια και φυσικά σε σχολές κινηματογράφου. Τα κοντινά στους πρωταγωνιστές, η κίνηση της κάμερας, η χορογραφία στις σκηνές βίας…. Φυσικά, η παρουσία του Μάλκολμ ΜακΝτάουελ δεσπόζει. Ο “Αλεξ” έγινε το σύμβολο των ανήσυχων νέων, αλλά και αυτών που ασφυκτιούσαν από την “πρόοδο” της κοινωνίας. Σαν ήρωας του Ρεμπώ. Σαν “Μεθυσμένο Καράβι”.

4)RAN (1985)

Ο Ακίρα Κουροσάβα έχει κάνει ταινίες μύθους. “Θρόνος του αίματος”, “Εφτά Σαμουράι”, “Ρασομόν”, κ.α. Το “RAN” είναι από τα αδικημένα φιλμ του. Πρόκειται για εικαστικό αριστούργημα. Ο σκηνοθέτης αξιοποίησε με τον καλύτερο τρόπο τα χρώματα, τη φύση. Είναι τέτοια η ομορφιά των πλάνων που η θέαση και μόνο αρκεί για να σε ψυχαγωγήσει. Εδώ, συναντάμε τον “Βασιλιά Ληρ” του Σαίξπηρ, κάτι από τον μινιμαλισμό των χαϊκού και το έπος. Υπόκλιση.

3)Νονός, 1ο μέρος (1972)

Εντάξει. Ξέρω. Θα μου πείτε γιατί δεν έβαλα το 2ο μέρος που θεωρείται και το καλύτερο της αξέχαστης τριλογίας. Δύο οι λόγοι: Η αρχή και ο Μπράντο. Τι εννοώ ως προς το πρώτο; Το πρώτο μέρος γοητεύει με το μυστήριο, τα κομμάτια της μεγάλης εικόνας που θα την αποκαλύψει στο σίκουελ. Η ταινία διαθέτει την οικονομία και το μέτρο της ποίησης σε πεζογραφικό ύφος. Μετά είναι ο Μπράντο. Σαν ήρωας αρχαίας τραγωδίας. Ποιητική μορφή που σκεπάζει τα πάντα.

2)Αποκάλυψη Τώρα (1979)

Πάλι Κόπολα, πάλι Μπράντο. Η ταινία βασίστηκε στο βιβλίο “Η καρδιά του σκότους” του Τζόζεφ Κόνραντ. Η διασκευή και η σκηνοθετική άποψη έδωσαν στο φιλμ μια θέση στο πάνθεον του παγκόσμιου σινεμά. Σουρεαλισμός, ρεαλισμός, μυστικισμός. Το έρεβος κυριαρχεί από την αρχή ως το τέλος. Σε μονοπάτια Καρυωτάκη, Πόε με σημείο συνάντησης τον Τ.Σ Έλιοτ. Ποιήματα του διαβάζει ο Μπράντο στο τέλος και φυσικά με την ερμηνεία του απογειώνει την ταινία.

1)Νοσταλγία (1983)

Η επιτομή του ποίηση-κινηματογράφος από τον ποιητή της εικόνας Αντρέι Ταρκόφσκι. Δεν υπάρχει άλλη περίπτωση σαν τη δική του. “Ο κινηματογράφος χτίζει αναμνήσεις” είχε δηλώσει, και με τις ταινίες του άφησε ανεξίτηλα ποιητικά σημάδια. Η συγκεκριμένη είναι η προτελευταία του ταινία, αλλά αυτή με το πιο ελεγειακό περιεχόμενο. Ποιητικός στοχασμός πάνω στη ματαιότητα-μοναδικότητα της ζωής. Η τελευταία σκηνή είναι κομψοτέχνημα. Ο ήρωας πασχίζει να μεταφέρει το αναμμένο κερί της ανθρωπότητας. Ανυπέρβλητο.

Back To Top