Τρία χρόνια μετά το καταστροφικό πέρασμα του «Ντάνιελ» από τη Θεσσαλία, πέντε ολόκληρα χρόνια από τότε που ξέσπασε η καταστροφική πυρκαγιά στη βόρεια Εύβοια, τρία χρόνια μετά από τις καταστροφικές πυρκαγιές στον Εβρο, πέντε χρόνια έπειτα από τον καταστροφικό σεισμό που συγκλόνισε το Αρκαλοχώρι και έναν χρόνο ύστερα από την καταστροφική πυρκαγιά στην Αμανή στη βόρεια Χίο, η εικόνα από την υλοποίηση των κυβερνητικών εξαγγελιών για την επόμενη μέρα είναι παντού αποκαρδιωτική. Οι κυβερνητικές εξαγγελίες μετά τις μεγάλες καταστροφές έχουν ταυτιστεί στη συνείδηση του κόσμου με «τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα», τον στίχο του Νίκου Γκάτσου που έχει περάσει στην ελληνική καθημερινότητα.
Οι υποσχέσεις για την οικονομική και κοινωνική ανάκαμψη των περιοχών παρέμειναν κενό γράμμα, τα μέτρα ανακούφισης έμειναν ανεκπλήρωτα, τα πομπώδη μεγάλα έργα παρέμειναν στα χαρτιά και βρίσκονται στην κυριολεξία στον αέρα και σε κάποιες περιπτώσεις, παρά την πληθώρα των εξαγγελιών, δεν έγινε σχεδόν τίποτα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι 400 σεισμόπληκτοι στο Αρκαλοχώρι εξακολουθούν να διαμένουν «προσωρινά» σε κοντέινερ, ενώ στον Εβρο η κυβέρνηση ζητά πίσω τις αποζημιώσεις, καθώς άλλαξε στην πορεία τον τρόπο υπολογισμού.
Η φωτιά στην Αμανή συνεχίζει να καίει ελπίδες και όνειρα
Mόλις στις 27 Ιουλίου ενεργοποιήθηκε η πλατφόρμα για την ενίσχυση των επιχειρήσεων που υπέστησαν πλήγμα στον τζίρο τους την προηγούμενη σεζόν
Γιώργος Παγούδης
ΒΟΡΕΙΑ ΧΙΟΣ. Λίγες ημέρες πριν συμπληρωθεί χρόνος από την καταστροφική πυρκαγιά που ξέσπασε στις 12 Αυγούστου του 2025 στην Αμανή, στα βορειοδυτικά της Χίου και έκανε στάχτη 70.000 στρέμματα δασικής και γεωργικής γης, οι πυρόπληκτοι περιμένουν τις αποζημιώσεις.
Οι υποσχέσεις για συστράτευση της κυβέρνησης στο πλευρό των κατοίκων και για άμεση ανταπόκριση στις αυξημένες και ιδιαίτερες ανάγκες της ακριτικής γωνιάς του νησιού, έμειναν χωρίς πραγματικό αντίκρισμα. Η φωτιά, αφού έκαψε πεύκα και ελαιόδεντρα, εξακολουθεί και σήμερα να απειλεί όποια παραγωγική διαδικασία έμεινε ζωντανή σε πείσμα των καιρών.
Ουσιαστικά, τα μοναδικά χρήματα που είδαν στην τσέπη τους οι πυρόπληκτοι ήταν τα 4.800 ευρώ αποζημίωση για τις οικοσκευές που χάθηκαν στις φλόγες και αυτά μόνο όσοι έχασαν ολόκληρο σπιτικό. «Ακόμα και αυτά τα χρήματα εγκρίθηκαν μόλις τον Νοέμβρη του 2025 και τα εισπράξαμε μόλις τον Μάιο, εξαιτίας αδυναμίας του Δήμου Χίου να κινήσει έγκαιρα τις διαδικασίες», τόνισε στην «Εφ.Συν.» ο Σωτήρης Θεοδώρου, μέλος της επιτροπής πυρόπληκτων κατοίκων Αμανής.
Χαρακτηριστικό είναι ότι μόλις στις 27 Ιουλίου ενεργοποιήθηκε η πλατφόρμα για την ενίσχυση των επιχειρήσεων που υπέστησαν πλήγμα στον τζίρο τους την προηγούμενη σεζόν. Πρόκειται για αποζημιώσεις που αφορούν κυρίως τις λιγοστές τουριστικές επιχειρήσεις της περιοχής, που πέρυσι έχασαν ουσιαστικά το σύνολο σχεδόν των προσδοκώμενων εισπράξεων, μια και τα έσοδα από τα μέσα Αυγούστου είναι η περίοδος που περιμένουν για να βγάλουν τις υποχρεώσεις ολόκληρης της χρονιάς.
Από εκεί και πέρα η κατάσταση βρίσκεται στο μηδέν. Ακόμα και το πρόγραμμα στεγαστικής συνδρομής για όσους έχασαν τα σπίτια τους παραμένει στην ουσία ανενεργό, αφού κανείς από τους πυρόπληκτους δεν πήρε το επίδομα ενοικίου που είχε προβλεφθεί.
Ονειρο η αποζημίωση
Εξίσου όνειρο θερινής νυκτός παραμένει για τους επιχειρηματίες η είσπραξη κάποιου είδους αποζημίωσης για εμπορεύματα και πάγιο εξοπλισμό που κάηκαν προξενώντας μεγάλη ζημιά, καθώς οι επιχειρηματίες είχαν κάνει μεγάλες προμήθειες για να εξυπηρετήσουν την αναμενόμενη αυξημένη κίνηση εκείνων των ημερών.
Οι πληγέντες και ειδικά όσοι έχασαν σπίτια, καλούνται να ξεκινήσουν με δικά τους έξοδα την πολυδάπανη διαδικασία έκδοσης οικοδομικής άδειας είτε για την εκ νέου ανέγερση των σπιτιών τους είτε για την επισκευή τους, όπου είναι εφικτό.
Για τα σπίτια που χαρακτηρίστηκαν «κόκκινα – μη επισκευάσιμα» προβλέπεται αποζημίωση 1.000 ευρώ ανά τετραγωνικό, τα οποία προβλέπεται ότι θα δοθούν σε τρεις δόσεις. Μία της τάξης του 50% με την έκδοση της οριστικής άδειας και άλλες δύο δόσεις, μία με το 30% με την ολοκλήρωση των εργασιών και άλλη μία 20% μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων.
Στην Αμανή, σε συνθήκες ερημοποίησης της επαρχίας, οι επαγγελματικές διέξοδοι είναι μόνο ο τουρισμός και οι αγροτοκτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Ειδικά τώρα, για αγρότες και κτηνοτρόφους η κατάσταση είναι ακόμη πιο τραγική, μια και ο ΕΛΓΑ παρότι εμφανίστηκε στην περιοχή και προχώρησε στους απαραίτητους ελέγχους, ακόμα δεν έχει δώσει κανένα σημάδι ζωής και παραμένει άγνωστο αν και κατά πόσο θα δοθούν έστω και υποτυπώδεις αποζημιώσεις στους αγρότες.
Σε ακόμα χειρότερη θέση βρίσκονται οι κτηνοτρόφοι της Αμανής. Ουσιαστικά, αν θέλουν να διατηρήσουν τα κοπάδια τους, καλούνται να συνεχίσουν να πληρώνουν τις ζωοτροφές, αφού και τα βοσκοτόπια κάηκαν ολοσχερώς, με αποτέλεσμα να απαγορευτεί η παρουσία κοπαδιών.
Κυβερνητικό αλαλούμ, ζητούν πίσω τις αποζημιώσεις!
Η υπόσχεση του επιτελικού κράτους για ταχεία αποκατάσταση και οικονομική ενίσχυση έχει μετατραπεί σε γραφειοκρατικό εφιάλτη για τους πληγέντες
Στράτος Ελεύθερος
ΕΒΡΟΣ. Τρία χρόνια μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές στον Εβρο, οι οποίες έκαψαν συνολικά πάνω από 935.000 στρέμματα, εκ των οποίων τα 440.180 δασικές εκτάσεις και τα 81.140 αγροτικές, οι πυρόπληκτοι βρίσκονται ακόμα στο περίμενε από τον κρατικό μηχανισμό.
Οι υποσχέσεις για ταχεία αποκατάσταση και οικονομική ενίσχυση έχουν μετατραπεί σε γραφειοκρατικό εφιάλτη, καθώς οι πληγέντες καλούνται όχι μόνο να επιβιώσουν σε κατεστραμμένη γη, αλλά να επιστρέψουν την προκαταβολή της αποζημίωσης που έλαβαν, και μάλιστα έντοκα.
Ο Δημοσθένης Χατζηνικολάου, πρόεδρος του Συλλόγου Πυρόπληκτων Εβρου, μίλησε στην «Εφ.Συν.» για το αδιέξοδο που βρίσκουν οι πληγέντες παραγωγοί και κάτοικοι του Εβρου, για το γραφειοκρατικό χάος που επικρατεί, με τις προθεσμίες για τις νέες αιτήσεις για αποκατάσταση να λήγουν στα μέσα του Δεκεμβρίου, δημιουργώντας συνθήκες ασφυκτικής πίεσης. «Είμαστε στο μηδέν. Δεν έκαναν σχεδόν τίποτα» αναφέρει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του συλλόγου, αποτυπώνοντας την οργή των πληγέντων.
Οπως επισημαίνει, το κυβερνητικό αλαλούμ ξεκίνησε με την πλήρη ανατροπή του αρχικού σχεδιασμού. Σύμφωνα με την πρώτη ΚΥΑ, οι πληγέντες έλαβαν μία αρχική προκαταβολή ύψους 50% με βάση τη στρεμματική έκταση, δηλαδή περίπου 1.000 ευρώ το στρέμμα.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη απόφαση ακυρώθηκε και αντικαταστάθηκε από νέο πλαίσιο που υπολογίζει την αποζημίωση οριζόντια ανά δέντρο, ορίζοντας 146 ευρώ ανά μεγάλο δέντρο ή 112 ευρώ ως δαπάνη αποκατάστασης.
Σύμφωνα με τον κ. Χατζηνικολάου, η επικείμενη εξίσωση αγνοεί προκλητικά την ιδιαιτερότητα του ανάγλυφου του Εβρου, όπου ευδοκιμούν υπεραιωνόβιοι ελαιώνες. «Ο Εβρος είναι περιοχή με δέντρα ηλικίας 1.600 με 1.800 ετών». Τόνισε πως «η ισοπέδωση δέντρων χιλιάδων ετών με νέες φυτείες 20ετίας συνιστά κατάφωρη αδικία, ενώ ταυτόχρονα δεν προβλέπεται καμία απολύτως κάλυψη για τη διαφεύγουσα παραγωγή και το χαμένο εισόδημα των επόμενων ετών, μέχρι τα νέα δέντρα να καταστούν εκ νέου καρποφόρα».
Οσον αφορά τις καμένες κατοικίες, σημείωσε πως οι πληγέντες πήραν την αρχική προκαταβολή και αναμένουν την τελική εξόφληση της αποζημίωσης, καθώς ήταν περιορισμένες οι κατοικίες που κάηκαν σε σχέση με την ολοσχερή καταστροφή που υπέστη ο αγροτικός κλάδος και οι δασικές εκτάσεις.
Kαι… με τόκο
Για τους πληγέντες, το πιο εξοργιστικό στοιχείο της νέας ρύθμισης είναι ότι η αλλαγή του τρόπου υπολογισμού δημιουργεί εικονικά «χρέη». Ο κ. Χατζηνικολάου επισημαίνει πως πολλοί παραγωγοί, με βάση τους νέους υπολογισμούς, εμφανίζονται να έχουν εισπράξει μεγαλύτερο ποσό από αυτό που δικαιούνται σήμερα. Ως αποτέλεσμα, το κράτος ζητά πίσω την επιστροφή των επιπλέον χρημάτων, επιβάλλοντας μάλιστα και τόκους.
Επιπλέον, οι υποσχέσεις για μέτρα ανακούφισης παρέμειναν κενό γράμμα. Οι εξαγγελίες για μείωση του φόρου εισοδήματος, απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για τα κατεστραμμένα αγροτεμάχια και ειδικά προγράμματα στήριξης δεν εφαρμόστηκαν ποτέ στην πράξη, όπως λένε οι πληγέντες.
ΠΕΝΤΕ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΝ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΠΕΝΟΥ
Τα ανεκπλήρωτα έργα και οι λανθασμένες επιλογές
«Ο πρωθυπουργός μάς χαρακτήρισε πείραμα», λέει στην «Εφ.Συν.» ο Γιάννης Κωνσταντινίδης, βιοκαλλιεργητής και πρώην δήμαρχος Αρτεμισίου
Τάσος Σαραντής
ΒΟΡΕΙΑ ΕΥΒΟΙΑ. Εχουν περάσει πέντε ολόκληρα χρόνια από τότε που ξέσπασε η καταστροφική πυρκαγιά στη βόρεια Εύβοια που έκαιγε ανεξέλεγκτη για 10 ημέρες καταστρέφοντας περισσότερα από 500.000 στρέμματα πυκνού δάσους, σπίτια και επιχειρήσεις. Σήμερα, παρ’ όλες τις εξαγγελίες και υποσχέσεις για την ανασυγκρότηση της περιοχής, η κατάσταση παραμένει τραγική.
Το «Εύβοια Μετά», το πρόγραμμα ανασυγκρότησης της βόρειας Εύβοιας που εξαγγέλθηκε ως ένα ολιστικό σχέδιο 71 έργων, υπό τον συντονισμό του Σταύρου Μπένου και του σωματείου «Διάζωμα» με στόχο την περιβαλλοντική, οικονομική και κοινωνική ανάκαμψη της περιοχής, αποδείχθηκε όχι μόνο ανεπαρκές αλλά και ανολοκλήρωτο. Το πρόγραμμα περιλάμβανε 71 έργα και δράσεις, εκ των οποίων 30 είχαν ήδη ξεκινήσει ή ολοκληρωθεί όταν παραδόθηκε στον Κυριάκο Μητσοτάκη τον Ιανουάριο του 2023. Τα έργα που δεν έχουν υλοποιηθεί ακόμη και παρουσιάζουν τις μεγαλύτερες εκκρεμότητες ή καθυστερήσεις αφορούν κυρίως τις μεγάλες υποδομές, τα βαριά κατασκευαστικά έργα και τις μακροπρόθεσμες παραγωγικές δομές.
Εν αναμονή έγκρισης
Είναι ενδεικτικό ότι, όπως διαφαίνεται στην ιστοσελίδα του προγράμματος, από τα υπόλοιπα 41 έργα που αναμενόταν να ξεκινήσουν μετά την προαναφερόμενη ημερομηνία, συν 8 συμπληρωματικά που προέκυψαν ως ενισχυτικά, 16 έργα δεν έχουν εγκριθεί καν ακόμη, ενώ 14 έχουν λάβει «Εγκριση» ή «Ενταξη», ένα στάδιο που απέχει πολύ από τα τρία επόμενα, δηλαδή την «Προκήρυξη/ανάθεση», την «Εναρξη εργασιών/υλοποίηση» και τελικά την «Ολοκλήρωση».
Ετσι, 30 από τα 49 έργα που αναμενόταν να υλοποιηθούν βρίσκονται στον αέρα, μεταξύ αυτών το πιο εμβληματικό και ακριβό έργο του σχεδίου, ο νέος οδικός άξονας Χαλκίδας-Ιστιαίας, έργα που αφορούν το «Νέο Δάσος» που παρουσιάστηκε ως στρατηγικό σχέδιο περιβαλλοντικής και οικονομικής ανασυγκρότησης των καμένων εκτάσεων της βόρειας Εύβοιας, η επιμόρφωση εργαζομένων στον τομέα της εστίασης και αναψυχής, η υποστήριξη της κτηνοτροφίας και η δημιουργία των Σύγχρονων Σφαγείων, η δημιουργία της Μελισσοκομικής Σχολής Ιστιαίας, η δημιουργία ΚΕΠ σε Ιστιαία και Βασιλικά, έργα για υγεία και πρόνοια, η επαναλειτουργία του Υδροθεραπευτηρίου Λουτρών Αιδηψού, έργα για τον τουρισμό, όπως η αναβάθμιση των παραλιών Αγίας Αννας και Ροβιών, και τον πολιτισμό, όπως η δημιουργία Κέντρου Ιστορικής Ενημέρωσης στους Ωρεούς.
Μια θλιβερή κατάσταση
Για αυτά που δεν έγιναν μίλησε στην «Εφ.Συν.» ο Γιάννης Κωνσταντινίδης, βιοκαλλιεργητής και πρώην δήμαρχος Αρτεμισίου, που στη φωτιά πάλεψε μαζί με τους συγχωριανούς του για να σώσουν το Ασμήνι, ένα χωριό που κατοικείται από τη νεότερη νεολιθική περίοδο, και μαζί να σώσουν 1.000 από τα 5.000 στρέμματα δάσους του χωριού και ολόκληρο τον ελαιώνα του με 70.000 δέντρα.
«Το τοπικό αναπτυξιακό πρόγραμμα δεν υλοποιήθηκε σε κανένα σημείο, δηλαδή δεν λήφθηκε κανένα μέτρο για ανάπτυξη, αύξηση των επιχορηγήσεων ή κίνητρα για νέες μονάδες και ζώνες υψηλής επιχορήγησης για παραγωγικές μονάδες τουλάχιστον του διατροφικού τομέα που αναφερόταν», λέει. «Για τον οδικό άξονα έγινε μια κακή προμελέτη χάραξης, που μέχρι αυτή τη στιγμή δεν έχει ενταχτεί χρηματοδοτικά, αφού άφηνε έξω από τον σχεδιασμό τις ανατολικές ακτές οι οποίες είναι πιο ενεργές παραγωγικά και τουριστικά και κινείται στη μέση του νησιού όπου δημιουργούνται τεράστια προβλήματα τον χειμώνα».
«Η περιοχή έχει τον μεγαλύτερο δείκτη δημογραφικής συρρίκνωσης σε όλη την Περιφέρεια, είναι πρώτη στον δείκτη γενικευμένης και παιδικής φτώχειας, διότι η φωτιά δημιούργησε πολύ μεγάλη απώλεια εισοδήματος. Ημασταν πρώτοι στην παραγωγή μελιού σε όλη την Ελλάδα κατέχοντας το 70% της συνολικής παραγωγής. Αυτό έπεσε κάθετα σε πολύ χαμηλά επίπεδα, διότι και οι κυψέλες κάηκαν και χωρίς πεύκα δεν μπορείς να παράγεις μέλι. Δόθηκαν ελάχιστα χρήματα αποζημιώσεων για τις καμένες κυψέλες, αλλά μόνο σε αυτές που ήταν δηλωμένες και για τον ίδιο λόγο στα μισά από τα 400.000 ελαιόδεντρα που κάηκαν, αντίθετα απ’ ό,τι έγινε στο Πήλιο που χρηματοδοτήθηκαν όλα. Ούτε τον ΦΠΑ δεν καταδέχτηκαν να μειώσουν, όπως γίνεται στον νησιωτικό χώρο», επισημαίνει.
Ούτε αναδάσωση
«Θεώρησαν ότι η ανασυγκρότηση είναι να εκτελούμε έργα, κανένα στις πληγείσες περιοχές, παρά μόνο στις κωμοπόλεις Ιστιαία, Αιδηψό και Μαντούδι, παρ’ όλο που η ιεράρχηση και η ισόρροπη ανάπτυξη των οικιστικών ιστών είναι πολύ βασικό στοιχείο για να αποφευχθεί η ερημοποίηση».
Σε ό,τι αφορά το έργο Μπένου, λέει: «Από εκεί ξεκίνησαν όλα. Δεν κάνεις σε μια τέτοια κατάσταση εξωθεσμική ανασυγκρότηση, διότι δεν έχει κανείς καμία ευθύνη για κανένα πράγμα. Εξαφανίστηκε, τελείωσε, έδωσε κάποια χαρτιά και μείναμε εκεί. Και ο πρωθυπουργός εμφάνισε αυτή την εξωθεσμική κίνηση ως πειραματική. Μας χαρακτήρισε και πείραμα. Ετσι προχωράνε τα πειράματα δηλαδή;», αναρωτιέται. «Εδώ ούτε επικέντρωση στην αναγέννηση έχουμε ούτε αναδάσωση κάναμε ούτε και ανασυγκρότηση της εργασίας κάναμε».
Για τον Γ. Κωνσταντινίδη, η ανασυγκρότηση θα έπρεπε, μεταξύ άλλων, να βασιστεί στη δημιουργία ενός νοσοκομείου, να οργανωθεί ο δήμος ως ορεινός πυρόπληκτος, ώστε να λάβει το μάξιμουμ των πόρων από ταμεία και να συσταθεί Ενιαίο Γεωπάρκο στη βόρεια Εύβοια, καθώς συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις.
Εικόνες εγκατάλειψης και απάθειας
Η Θεσσαλία παραμένει ανοχύρωτη απέναντι στις φυσικές καταστροφές, τρία χρόνια μετά το πέρασμα του «Ντάνιελ», που δημιούργησε τους πρώτους κλιματικούς πρόσφυγες της Ευρώπης
Λένα Κυριακίδη
ΘΕΣΣΑΛΙΑ. Aθωράκιστη απέναντι στις φυσικές καταστροφές παραμένει η Θεσσαλία τρία χρόνια μετά τον «Ντάνιελ», που δημιούργησε τους πρώτους κλιματικούς πρόσφυγες της Ευρώπης, επειδή μέχρι σήμερα «αγνοούνται» τα αντιπλημμυρικά έργα και ένα ολοκληρωμένο σχέδιο υποδομών και ανασυγκρότησης.
Κάτοικοι και τοπικοί φορείς καταγγέλλουν στην «Εφ.Συν.» ότι δεν έχουν γίνει παρεμβάσεις πρόληψης και προστασίας από ακραία καιρικά φαινόμενα. Οσοι έμειναν, ζουν με τον φόβο πως τα χωριά και τα χωράφια τους θα πνιγούν ξανά, ενώ στα λόγια έμεινε η υπόσχεση για «πάγωμα» του ΕΝΦΙΑ στις περιουσίες των πλημμυροπαθών. Οσοι διέθεταν σπίτια σε άλλες περιοχές ή την οικονομική δυνατότητα να νοικιάσουν, μετακόμισαν οριστικά ή προσωρινά για να νιώσουν ασφαλείς.
Εγκαταλείπουν κτηνοτρόφοι και αγρότες
Η κυβέρνηση επέλεξε επίσης να μην αναπληρώσει το χαμένο εισόδημα για τους κτηνοτρόφους, οι οποίοι είδαν σε μια νύχτα τα κοπάδια τους να πνίγονται. Επιτροπή πληγέντων κτηνοτρόφων έστειλε πρόσφατα εξώδικο στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ζητώντας ίση μεταχείριση με τους πληγέντες συναδέλφους τους από την πανώλη και την ευλογιά αιγοπροβάτων, που έλαβαν 70 ευρώ για κάθε χαμένο ζώο τον χρόνο.
Ούτε οι δεσμεύσεις των πρώην υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης, Λευτέρη Αυγενάκη και Κώστα Τσιάρα, για το λεγόμενο μέτρο 5.2 σχετικά με τη δωρεάν αντικατάσταση του ζωικού κεφαλαίου και την ανακατασκευή των κατεστραμμένων σταβλικών εγκαταστάσεων υλοποιήθηκαν. Οι αιτήσεις έγιναν, οι προεγκρίσεις δόθηκαν αλλά το πρόγραμμα δεν προχώρησε.
«Μας ξεχωρίζουν σε δύο κατηγορίες, ενώ δεν ευθυνόμαστε για νεκρά ζώα. Εστω και αυτά τα λίγα χρήματα είναι μια στήριξη. Οι περισσότεροι εγκαταλείπουν την κτηνοτροφία, γιατί έχουν μείνει τόσα χρόνια χωρίς εισόδημα, με άδειους στάβλους. Και όσοι αγοράσαμε ζώα, δεν έχουμε πάρει κάποιο χρηματικό ποσό βάσει των τιμολογίων» αναφέρει μέλος της Επιτροπής στην «Εφ.Συν.»
Τρία χρόνια μετά δεν έχει ολοκληρωθεί η καταβολή της αποζημίωσης για τον εξοπλισμό των αγροτών, ενώ δεν είναι λίγοι εκείνοι που εγκαταλείπουν το επάγγελμα κρούοντας το «καμπανάκι» για το μέλλον του πρωτογενούς τομέα στον θεσσαλικό κάμπο. Ο πρόεδρος της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Καρδίτσας, Κώστας Τζέλλας, τονίζει πως «δεν έγινε κανένα από τα μεγάλα έργα, που για μας θα είχαν διπλή βοήθεια, καθώς θα διαδραμάτιζαν και το ρόλο των αρδευτικών έργων. Δεν έγινε ούτε στα Φάρσαλα, ούτε στο Μουζάκι, ούτε στην Πύλη, ούτε πουθενά. Ούτε έγινε εκβάθυνση ποταμών για να φεύγουν τα νερά, ούτε φράγματα κατασκευάστηκαν στα ορεινά».
Πενιχρές αποζημιώσεις
«Υπάρχει κόσμος που μένει στο ενοίκιο και δεν έχει πάρει ακόμα ενοίκιο. Υπάρχουν μεγάλα προβλήματα που ξεχνιούνται. Αυτό που δεν φαίνεται είναι η σημαντική μείωση του πληθυσμού στα χωριά που πλημμύρισαν. Είναι πάρα πολλοί που πέθαναν μετά τον “Ντάνιελ”. Επισπεύσθηκε ίσως ο θάνατος κάποιων παππούδων. Ούτε ψυχολογική υποστήριξη υπήρξε, ούτε τίποτα» πρόσθεσε ο ίδιος.
«Ημουν υποτασική και έγινα υπερτασική από το έντονο στρες και την κούραση. Οι περισσότεροι έχουν επηρεαστεί» μας λέει η Εφη από τη Γιάννουλη Λάρισας, που δουλεύει για τρίτη χρονιά σεζόν, προκειμένου να μπορέσει να φτιάξει το σπίτι της που δέχτηκε τριάντα πόντους από τα απόβλητα της μονάδας βιολογικού καθαρισμού. Οι αρχές θεώρησαν ότι δεν ήταν απλό νερό βροχής και ότι η ποσότητα ήταν μικρή. Εκείνη αδυνατούσε να μείνει εκεί επί έναν χρόνο. Είναι μία από τους δικαιούχους των πενιχρών αποζημιώσεων για τα επισκευάσιμα σπίτια. Ελαβε 4.600 ευρώ για τις πρώτες ανάγκες και ύστερα 4.400 για την οικοσκευή και τις εργασίες. «Δεν φτάνουν για τις επισκευές και την αντικατάσταση ντουλαπιών, επίπλων, ρούχων. Είχαμε μείνει χωρίς χειμωνιάτικα, χωρίς παπούτσια. Τα λέει όλα το ότι κάνω δεύτερη δουλειά για να φτιάξω το σπίτι μου σιγά σιγά» αναφέρει.
Μετεγκατάσταση
Ακόμα πιο προβληματικές ήταν εξαρχής οι προβλέψεις της κρατικής αρωγής για τα «κόκκινα» σπίτια, γιατί εξοφλούνται στο τέλος της ανακατασκευής, με αποτέλεσμα πλήθος πληγέντων που δεν διέθεταν οι ίδιοι το συνολικό κεφάλαιο, να μην προχωρά στην οικοδόμηση νέας κατοικίας.
Στο μεταξύ αργούν οι διαδικασίες μετεγκατάστασης από τη Μεταμόρφωση και το Βλοχό Καρδίτσας. «Η μετακίνηση σε νέα σπίτια μέσα στην πόλη του Παλαμά θα πάρει δέκα χρόνια, αν και δεν νομίζω να υπάρξει ομόφωνη απόφαση» δηλώνει στην «Εφ.Συν.» η Κατερίνα από το Βλοχό. Το μισό χωριό φτιάχτηκε από «Εξοικονομώ». Οποιος μπορεί εντάσσεται στο πρόγραμμα και εννοείται πλέον ασφαλίζει το σπίτι. Εγώ δεν ξέρω αν θα προλάβω. Δεν πήραμε κάτι άλλο από τα 6.500 ευρώ στην αρχή. Εχω βάψει το μισό… Εχασα τον διακανονισμό του ΕΝΦΙΑ, που καταβάλλεται σε δόσεις που τοκίζονται».
Σεισμόπληκτοι στα κοντέινερ, κονδύλια στα αζήτητα
«Σε σύνολο οκτώμισι χιλιάδων πληγέντων ιδιοκτητών, μόλις το 20 έως 21% κατάφερε να πάρει την αρχική προκαταβολή», λέει ο πρόεδρος του συλλόγου σεισμόπληκτων «Η Ελπίδα»
Στράτος Ελεύθερος
ΑΡΚΑΛΟΧΩΡΙ. Πέντε χρόνια μετά τον καταστροφικό σεισμό 6 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ που συγκλόνισε το Αρκαλοχώρι Κρήτης τον Σεπτέμβριο του 2021, η εικόνα της αποκατάστασης παραμένει τραγική. Πίσω από τις κατά καιρούς επίσημες εξαγγελίες και τις υποσχέσεις για ταχεία αρωγή, η σκληρή πραγματικότητα αποτυπώνεται στα αριθμητικά δεδομένα, όπως τη διηγείται στην «Εφ.Συν.» ο πρόεδρος του συλλόγου σεισμόπληκτων του Δήμου Μινώα Πεδιάδος «Η Ελπίδα», Κώστας Γκαντάτσιος: σε σύνολο οκτώμισι χιλιάδων πληγέντων ιδιοκτητών, μόλις το 20% έως 21% κατάφερε να πάρει την αρχική προκαταβολή, ενώ το υπόλοιπο 80% των διαθέσιμων κονδυλίων παρέμεινε τελικά αδρανές και στα αζήτητα.
Ο κ. Γκαντάτσιος εξηγεί πως η αιτία γι’ αυτή την τεράστια μη απορρόφηση συμπυκνώνεται σε έναν ανυπέρβλητο γραφειοκρατικό Γολγοθά. Οι δαιδαλώδεις απαιτήσεις δικαιολογητικών, οι καθυστερήσεις των ελέγχων και η υποστελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών οδήγησαν το όλο εγχείρημα σε τέλμα. Είναι χαρακτηριστικό ότι, από τις τρεισήμισι χιλιάδες αιτήσεις που κατατέθηκαν με πλήρεις φακέλους, έχουν εκδοθεί λιγότερες από εξακόσιες άδειες επισκευής. «Μάλιστα, η αμείλικτη πάροδος του χρόνου είχε ως αποτέλεσμα πολλοί ηλικιωμένοι δικαιούχοι να αποβιώσουν χωρίς να προλάβουν να δουν τα σπίτια τους να επισκευάζονται», πρόσθεσε.
Οσοι προσπάθησαν να προχωρήσουν στην ανακατασκευή βρέθηκαν αντιμέτωποι με έναν ανυπέρβλητο οικονομικό τοίχο. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του συλλόγου, ο υπολογισμός της κρατικής αρωγής βασίστηκε επί σειρά ετών σε ένα παρωχημένο τιμολόγιο εργασιών με τιμές του 2011. «Αν και εκ των υστέρων δόθηκαν ορισμένες ποσοστιαίες αυξήσεις, αυτές εξανεμίστηκαν πλήρως από το κύμα ακρίβειας στα οικοδομικά υλικά, το κόστος των οποίων αυξήθηκε κατά 32%, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ», τόνισε ο Κ. Γκαντάτσιος. «Οι πληγέντες φοβούνται ότι αν ξεκινήσουν τις εργασίες θα βρεθούν χρεωμένοι ή ακόμα και αντιμέτωποι με ποινικές κυρώσεις λόγω αδυναμίας ολοκλήρωσης».
Το αδιέξοδο επιτείνεται από τη στάση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Παρά το γεγονός ότι το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει τη χορήγηση ατόκου δανείου για το 20% της ιδιωτικής συμμετοχής με εγγύηση του ελληνικού δημοσίου, οι περισσότερες τράπεζες αρνούνται συστηματικά να εγκρίνουν αυτά τα δάνεια. Οπως μας είπε ο κ. Γκαντάτσιος, οι τράπεζες, επικαλούμενες τα δικά τους εσωτερικά πιστοληπτικά κριτήρια και την επιχειρηματική τους αυτονομία, στερούν από τους σεισμόπληκτους τη μοναδική διέξοδο χρηματοδότησης, αφήνοντάς τους πλήρως εκτεθειμένους.
Ο κ. Γκαντάτσιος επέκρινε τη νομοθετική παρέμβαση του Αυγούστου 2025, που θέσπισε τη στεγαστική συνδρομή στο 100% για την πρώτη κατοικία σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών, η οποία, όπως μας εξήγησε, «δημιούργησε πολίτες “δύο ταχυτήτων”». Η ρύθμιση δεν καλύπτει αποζημιώσεις για παρελθοντικές καταστροφές, αφήνοντας εκτός τους σεισμόπληκτους του 2021, καθώς και τους πληγέντες στην Εύβοια και τη Θεσσαλία, οι οποίοι υφίστανται κατάφωρη άνιση μεταχείριση από το ίδιο το κράτος.
Οι κοινωνικές επιπτώσεις στην καθημερινότητα της περιοχής είναι πλέον καταστροφικές. «Τετρακόσιοι συνδημότες μας εξακολουθούν να διαμένουν προσωρινά σε κοντέινερ, ενώ επτακόσιοι μαθητές κάνουν μάθημα σε αυτοσχέδιες αίθουσες εντός των κοντέινερ, με δύο από τα τρία κατεστραμμένα σχολεία να παραμένουν χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση ανέγερσης». Ο Κ. Γκαντάτσιος υπογράμμισε ταυτόχρονα πως τετρακόσια επικίνδυνα κτίρια παραμένουν ανεξέλεγκτα χωρίς να έχουν κατεδαφιστεί, συνιστώντας διαρκή κίνδυνο. Πάνω από πεντακόσιοι πλειστηριασμοί έχουν προγραμματιστεί επίσης στην ευρύτερη περιοχή για την πενταετία 2021-2026, στρεφόμενοι ακόμη και κατά λαβωμένων ή ερειπωμένων ακινήτων, όπως ήταν και ο πλειστηριασμός της χαρακτηρισμένης ως «κίτρινης» κατοικίας μονογονεϊκής και πολύτεκνης οικογένειας από την Alpha Bank («Είστε όντως “άνθρωποι” για το Αρκαλοχώρι;», «Εφ.Συν.», 19/3/2025).
Μπροστά σε αυτή την αδιέξοδη κατάσταση, ο κ. Γκαντάτσιος τονίζει πως ο σύλλογος και οι σεισμόπληκτοι θα κλιμακώσουν τις κινητοποιήσεις τους, θέτοντας ένα ξεκάθαρο διεκδικητικό πλαίσιο. «Η τοπική κοινωνία απαιτεί την άμεση αναπροσαρμογή του τιμολογίου εργασιών στις τρέχουσες τιμές της αγοράς, την επέκταση της 100% στεγαστικής συνδρομής για όλους τους σεισμόπληκτους αναδρομικά, την πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ μέχρι την οριστική επανάχρηση των ακινήτων, την άμεση ολοκλήρωση των κατεδαφίσεων και την ουσιαστική στελέχωση των τεχνικών υπηρεσιών της Περιφέρειας. Για τους κατοίκους της περιοχής, η αποκατάσταση δεν αποτελεί πράξη ελεημοσύνης, αλλά θεμελιώδη υποχρέωση ισονομίας και δικαιοσύνης της Πολιτείας».
