«Κανένας μαθητής με αναπηρία χωρίς την υποστήριξη που δικαιούται»
Άμεση παρέμβαση του Υπουργείου Παιδείας ζητά η Περιφερειακή Ομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία Δυτικής Ελλάδας και Νοτίων Ιονίων Νήσων
Με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, η Περιφερειακή Ομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία Δυτικής Ελλάδας και Νοτίων Ιονίων Νήσων εκφράζει την έντονη ανησυχία της για την επάρκεια της Παράλληλης Στήριξης των μαθητών με αναπηρία και/ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και ζητά με επιστολή από το Υπουργείο Παιδείας την άμεση και πλήρη κάλυψη όλων των εγκεκριμένων αναγκών.
Το νέο πλαίσιο για την Παράλληλη Στήριξη, σε συνδυασμό με τις ελλείψεις σε εκπαιδευτικό προσωπικό, δημιουργεί σοβαρό προβληματισμό ως προς τη δυνατότητα ουσιαστικής και εξατομικευμένης υποστήριξης των μαθητών. Η Παράλληλη Στήριξη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια γενική ενίσχυση της σχολικής τάξης, αλλά πρέπει να υπηρετεί τις ιδιαίτερες ανάγκες, τις δυνατότητες και τους εκπαιδευτικούς στόχους κάθε μαθητή, μέσα από το Εξατομικευμένο Πρόγραμμα Εκπαίδευσής του.
Χαρακτηριστικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που διαθέτει η Ομοσπονδία, στα Δημοτικά Σχολεία της Αχαΐας έχουν καταγραφεί ανάγκες για 237 εκπαιδευτικούς Παράλληλης Στήριξης, ενώ προβλέπεται να τοποθετηθούν 137, αφήνοντας μια διαφορά 100 εκπαιδευτικών. Παράλληλα, δεν υπάρχει ακόμη πλήρης εικόνα για τις αντίστοιχες ανάγκες στα Νηπιαγωγεία της Αχαΐας, γεγονός που ενδέχεται να διευρύνει περαιτέρω το πρόβλημα.
Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί απλώς ζήτημα διοικητικής διαχείρισης. Αφορά άμεσα το δικαίωμα των μαθητών με αναπηρία σε ισότιμη, ποιοτική και συμπεριληπτική εκπαίδευση. Η ταυτόχρονη υποστήριξη πολλών μαθητών με διαφορετικές ανάγκες από έναν εκπαιδευτικό μπορεί να καταστήσει πρακτικά αδύνατη την ουσιαστική εφαρμογή του Εξατομικευμένου Προγράμματος Εκπαίδευσης και να επιβαρύνει τόσο τους μαθητές όσο και τους εκπαιδευτικούς.
Η Ομοσπονδία ζητά την πλήρη κάλυψη όλων των εγκεκριμένων αιτημάτων, την επανεξέταση του τρόπου εφαρμογής του νέου πλαισίου με βάση τις πραγματικές ανάγκες κάθε μαθητή, την ενίσχυση των σχολείων με το απαιτούμενο εκπαιδευτικό προσωπικό και την ουσιαστική διασφάλιση του Εξατομικευμένου Προγράμματος Εκπαίδευσης.
Η Παράλληλη Στήριξη είναι βασικό εργαλείο για την ισότιμη συμμετοχή των μαθητών με αναπηρία στη σχολική ζωή. Δεν είναι ζήτημα αριθμών ή δημοσιονομικών περιορισμών, αλλά ζήτημα δικαιωμάτων.
Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, το μήνυμα της Ομοσπονδίας είναι σαφές: κανένα παιδί με αναπηρία δεν πρέπει να στερείται την υποστήριξη που δικαιούται και κανένας μαθητής δεν πρέπει να μένει πίσω.
Προς: Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κα Σοφία Ζαχαράκη
Κοιν.: Γενικό Γραμματέα Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Ειδικής
Αγωγής, κ. Ιωάννη Παπαδομαρκάκη
Διευθυντή Περιφερειακής Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας
Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας, κ. Νικόλαο Δελέγκο
Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.)
Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με
Αναπηρία (Π.Ο.Σ.Γ.Κ.Α.μεΑ.)
Φορείς – Μέλη Π.ΟΜ.Α.μεΑ. Δ.Ε. & Ν.Ι.Ν.
Θέμα: «Άμεση ανάγκη διασφάλισης της Παράλληλης Στήριξης των μαθητών με
αναπηρία και/ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες»
Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Η Περιφερειακή Ομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία Δυτικής Ελλάδας και Νοτίων Ιονίων Νήσων είναι μέλος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.), πιστοποιημένος φορέας παροχής υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας και εκπροσωπεί το αναπηρικό κίνημα στις Περιφερειακές Ενότητες Αιτωλοακαρνανίας, Αχαΐας, Ηλείας, Ζακύνθου, Κεφαλληνίας και Ιθάκης ενώ αριθμεί σε είκοσι εννέα (29) ενεργά μέλη.
Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, η Ομοσπονδία μας εκφράζει την έντονη ανησυχία και τον προβληματισμό της σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο προβλέπεται να υλοποιηθεί η Παράλληλη Στήριξη των μαθητών με αναπηρία και/ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, καθώς οι νομοθετικές ρυθμίσεις και η εφαρμογή τους στην πράξη δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα ως προς τη δυνατότητα παροχής της αναγκαίας, εξατομικευμένης και ουσιαστικής εκπαιδευτικής υποστήριξης.
Ειδικότερα, ο ν. 5224/2025, σε συνδυασμό με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο του ν. 3699/2008, καθώς και τις σχετικές διευκρινιστικές οδηγίες για την Παράλληλη Στήριξη και την ενταξιακή εκπαίδευση, μεταβάλλει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η υποστήριξη των μαθητών. Η κατεύθυνση που διαμορφώνεται είναι ο εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης της Παράλληλης Στήριξης να λειτουργεί ως εκπαιδευτικός του τμήματος και να υποστηρίζει συνολικά τους μαθητές που διαθέτουν σχετική έγκριση, αντί της μέχρι σήμερα αντίληψης της εξατομικευμένης υποστήριξης του μαθητή, στο πλαίσιο του Εξατομικευμένου Προγράμματος Εκπαίδευσης.
Με τον τρόπο αυτό, ένας εκπαιδευτικός Παράλληλης Στήριξης δύναται να καλείται να υποστηρίξει ταυτόχρονα όλους τους μαθητές ενός τμήματος που έχουν έγκριση Παράλληλης Στήριξης, ακόμη και όταν ο αριθμός τους είναι ιδιαίτερα αυξημένος. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί εύλογη ανησυχία, καθώς η Παράλληλη Στήριξη δεν αποτελεί μια γενική εκπαιδευτική ενίσχυση του τμήματος αλλά ένα κρίσιμο μέτρο εξατομικευμένης εκπαιδευτικής υποστήριξης, το οποίο οφείλει να ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες ανάγκες, στις δυνατότητες και στους εκπαιδευτικούς στόχους κάθε μαθητή.
Η κατάσταση αυτή γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική εάν ληφθούν υπόψη τα πραγματικά δεδομένα που καταγράφονται στην περιοχή μας. Χαρακτηριστικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας για τα Δημοτικά Σχολεία της Αχαΐας, η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας αιτήθηκε συνολικά 237 εκπαιδευτικούς για την κάλυψη των αναγκών Παράλληλης Στήριξης, ενώ, σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα δεδομένα, πρόκειται να τοποθετηθούν 137 εκπαιδευτικοί.
Η διαφορά των 100 εκπαιδευτικών μεταξύ των καταγεγραμμένων αναγκών και των προβλεπόμενων τοποθετήσεων δημιουργεί εύλογη και σοβαρή ανησυχία για την επαρκή κάλυψη των εγκεκριμένων αιτημάτων. Παράλληλα, τα διαθέσιμα στοιχεία αφορούν μόνο τα Δημοτικά Σχολεία, χωρίς να έχουμε μέχρι σήμερα αντίστοιχη πλήρη αποτύπωση των αναγκών και των προβλεπόμενων τοποθετήσεων στα Νηπιαγωγεία της Αχαΐας, γεγονός που ενδέχεται να διευρύνει περαιτέρω την πραγματική έκταση του προβλήματος στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση.
Μια τέτοια εξέλιξη δεν μπορεί να θεωρηθεί απλώς ζήτημα διοικητικής διαχείρισης του εκπαιδευτικού προσωπικού αλλά αφορά άμεσα το δικαίωμα των μαθητών με αναπηρία και/ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες σε ισότιμη, ποιοτική και συμπεριληπτική εκπαίδευση. Παράλληλα, δημιουργεί σοβαρές δυσκολίες και για τον ίδιο τον εκπαιδευτικό Παράλληλης Στήριξης, ο οποίος καλείται να διαχειριστεί πολλαπλές και διαφορετικές ανάγκες, χωρίς τον απαιτούμενο χρόνο και τα αναγκαία μέσα για να παρέχει ουσιαστική υποστήριξη σε κάθε μαθητή.
Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει ότι η Παράλληλη Στήριξη δεν θα μετατραπεί από εξατομικευμένο μέτρο εκπαιδευτικής υποστήριξης σε μια γενική και ανεπαρκή κάλυψη πολλαπλών μαθητών από έναν εκπαιδευτικό. Για τον λόγο αυτό, ζητούμε από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού:
- Να διασφαλίσει την πλήρη κάλυψη όλων των εγκεκριμένων αιτημάτων Παράλληλης Στήριξης από το αναγκαίο εκπαιδευτικό προσωπικό.
- Να επανεξετάσει το νέο πλαίσιο που οδηγεί στην ταυτόχρονη υποστήριξη πολλών μαθητών από έναν εκπαιδευτικό ΕΑΕ, λαμβάνοντας υπόψη τις πραγματικές και εξατομικευμένες ανάγκες κάθε μαθητή.
- Να υπάρξει άμεση ενίσχυση με το απαιτούμενο εκπαιδευτικό προσωπικό, ώστε να μην δημιουργηθούν υπερβολικά μεγάλες αναλογίες μαθητών ανά εκπαιδευτικό Παράλληλης Στήριξης.
- Να διασφαλιστεί στην πράξη το Εξατομικευμένο Πρόγραμμα Εκπαίδευσης κάθε μαθητή και η ουσιαστική εφαρμογή του μέσα στη σχολική τάξη.
Η Παράλληλη Στήριξη αποτελεί βασικό εργαλείο για την ισότιμη συμμετοχή των μαθητών με αναπηρία στη σχολική ζωή. Η επάρκεια του προσωπικού και η ποιότητα της παρεχόμενης υποστήριξης δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ζήτημα αριθμών ή δημοσιονομικών περιορισμών, αλλά ως ζήτημα δικαιωμάτων και ισότιμης πρόσβασης στην εκπαίδευση.
Αναμένουμε την άμεση παρέμβαση του Υπουργείου, προκειμένου η νέα σχολική χρονιά να ξεκινήσει χωρίς αποκλεισμούς, χωρίς διακρίσεις και, κυρίως, χωρίς μαθητές με αναπηρία να στερούνται στην πράξη την υποστήριξη που δικαιούνται.
Σας ευχαριστούμε εκ των προτέρων.
Προς: Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κα Σοφία Ζαχαράκη
Κοιν.: Γενικό Γραμματέα Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Ειδικής
Αγωγής, κ. Ιωάννη Παπαδομαρκάκη
Διευθυντή Περιφερειακής Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας
Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας, κ. Νικόλαο Δελέγκο
Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.)
Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με
Αναπηρία (Π.Ο.Σ.Γ.Κ.Α.μεΑ.)
Φορείς – Μέλη Π.ΟΜ.Α.μεΑ. Δ.Ε. & Ν.Ι.Ν.
Θέμα: «Άμεση ανάγκη διασφάλισης της Παράλληλης Στήριξης των μαθητών με
αναπηρία και/ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες»
Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Η Περιφερειακή Ομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία Δυτικής Ελλάδας και Νοτίων Ιονίων Νήσων είναι μέλος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.), πιστοποιημένος φορέας παροχής υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας και εκπροσωπεί το αναπηρικό κίνημα στις Περιφερειακές Ενότητες Αιτωλοακαρνανίας, Αχαΐας, Ηλείας, Ζακύνθου, Κεφαλληνίας και Ιθάκης ενώ αριθμεί σε είκοσι εννέα (29) ενεργά μέλη.
Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, η Ομοσπονδία μας εκφράζει την έντονη ανησυχία και τον προβληματισμό της σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο προβλέπεται να υλοποιηθεί η Παράλληλη Στήριξη των μαθητών με αναπηρία και/ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, καθώς οι νομοθετικές ρυθμίσεις και η εφαρμογή τους στην πράξη δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα ως προς τη δυνατότητα παροχής της αναγκαίας, εξατομικευμένης και ουσιαστικής εκπαιδευτικής υποστήριξης.
Ειδικότερα, ο ν. 5224/2025, σε συνδυασμό με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο του ν. 3699/2008, καθώς και τις σχετικές διευκρινιστικές οδηγίες για την Παράλληλη Στήριξη και την ενταξιακή εκπαίδευση, μεταβάλλει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η υποστήριξη των μαθητών. Η κατεύθυνση που διαμορφώνεται είναι ο εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης της Παράλληλης Στήριξης να λειτουργεί ως εκπαιδευτικός του τμήματος και να υποστηρίζει συνολικά τους μαθητές που διαθέτουν σχετική έγκριση, αντί της μέχρι σήμερα αντίληψης της εξατομικευμένης υποστήριξης του μαθητή, στο πλαίσιο του Εξατομικευμένου Προγράμματος Εκπαίδευσης.
Με τον τρόπο αυτό, ένας εκπαιδευτικός Παράλληλης Στήριξης δύναται να καλείται να υποστηρίξει ταυτόχρονα όλους τους μαθητές ενός τμήματος που έχουν έγκριση Παράλληλης Στήριξης, ακόμη και όταν ο αριθμός τους είναι ιδιαίτερα αυξημένος. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί εύλογη ανησυχία, καθώς η Παράλληλη Στήριξη δεν αποτελεί μια γενική εκπαιδευτική ενίσχυση του τμήματος αλλά ένα κρίσιμο μέτρο εξατομικευμένης εκπαιδευτικής υποστήριξης, το οποίο οφείλει να ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες ανάγκες, στις δυνατότητες και στους εκπαιδευτικούς στόχους κάθε μαθητή.
Η κατάσταση αυτή γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική εάν ληφθούν υπόψη τα πραγματικά δεδομένα που καταγράφονται στην περιοχή μας. Χαρακτηριστικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας για τα Δημοτικά Σχολεία της Αχαΐας, η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας αιτήθηκε συνολικά 237 εκπαιδευτικούς για την κάλυψη των αναγκών Παράλληλης Στήριξης, ενώ, σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα δεδομένα, πρόκειται να τοποθετηθούν 137 εκπαιδευτικοί.
Η διαφορά των 100 εκπαιδευτικών μεταξύ των καταγεγραμμένων αναγκών και των προβλεπόμενων τοποθετήσεων δημιουργεί εύλογη και σοβαρή ανησυχία για την επαρκή κάλυψη των εγκεκριμένων αιτημάτων. Παράλληλα, τα διαθέσιμα στοιχεία αφορούν μόνο τα Δημοτικά Σχολεία, χωρίς να έχουμε μέχρι σήμερα αντίστοιχη πλήρη αποτύπωση των αναγκών και των προβλεπόμενων τοποθετήσεων στα Νηπιαγωγεία της Αχαΐας, γεγονός που ενδέχεται να διευρύνει περαιτέρω την πραγματική έκταση του προβλήματος στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση.
Μια τέτοια εξέλιξη δεν μπορεί να θεωρηθεί απλώς ζήτημα διοικητικής διαχείρισης του εκπαιδευτικού προσωπικού αλλά αφορά άμεσα το δικαίωμα των μαθητών με αναπηρία και/ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες σε ισότιμη, ποιοτική και συμπεριληπτική εκπαίδευση. Παράλληλα, δημιουργεί σοβαρές δυσκολίες και για τον ίδιο τον εκπαιδευτικό Παράλληλης Στήριξης, ο οποίος καλείται να διαχειριστεί πολλαπλές και διαφορετικές ανάγκες, χωρίς τον απαιτούμενο χρόνο και τα αναγκαία μέσα για να παρέχει ουσιαστική υποστήριξη σε κάθε μαθητή.
Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει ότι η Παράλληλη Στήριξη δεν θα μετατραπεί από εξατομικευμένο μέτρο εκπαιδευτικής υποστήριξης σε μια γενική και ανεπαρκή κάλυψη πολλαπλών μαθητών από έναν εκπαιδευτικό. Για τον λόγο αυτό, ζητούμε από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού:
- Να διασφαλίσει την πλήρη κάλυψη όλων των εγκεκριμένων αιτημάτων Παράλληλης Στήριξης από το αναγκαίο εκπαιδευτικό προσωπικό.
- Να επανεξετάσει το νέο πλαίσιο που οδηγεί στην ταυτόχρονη υποστήριξη πολλών μαθητών από έναν εκπαιδευτικό ΕΑΕ, λαμβάνοντας υπόψη τις πραγματικές και εξατομικευμένες ανάγκες κάθε μαθητή.
- Να υπάρξει άμεση ενίσχυση με το απαιτούμενο εκπαιδευτικό προσωπικό, ώστε να μην δημιουργηθούν υπερβολικά μεγάλες αναλογίες μαθητών ανά εκπαιδευτικό Παράλληλης Στήριξης.
- Να διασφαλιστεί στην πράξη το Εξατομικευμένο Πρόγραμμα Εκπαίδευσης κάθε μαθητή και η ουσιαστική εφαρμογή του μέσα στη σχολική τάξη.
Η Παράλληλη Στήριξη αποτελεί βασικό εργαλείο για την ισότιμη συμμετοχή των μαθητών με αναπηρία στη σχολική ζωή. Η επάρκεια του προσωπικού και η ποιότητα της παρεχόμενης υποστήριξης δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ζήτημα αριθμών ή δημοσιονομικών περιορισμών, αλλά ως ζήτημα δικαιωμάτων και ισότιμης πρόσβασης στην εκπαίδευση.
Αναμένουμε την άμεση παρέμβαση του Υπουργείου, προκειμένου η νέα σχολική χρονιά να ξεκινήσει χωρίς αποκλεισμούς, χωρίς διακρίσεις και, κυρίως, χωρίς μαθητές με αναπηρία να στερούνται στην πράξη την υποστήριξη που δικαιούνται.
Σας ευχαριστούμε εκ των προτέρων.
