Σπυρίδων Θεοτοκάτος: Η επιδίωξη που αξίζει
Στη ζωή πρέπει να διεκδικούμε τα μέγιστα και ας παίρνουμε πάντα λιγότερα. Να μη συμβιβαζόμαστε με τη γενικότερη επικρατούσα κατάσταση, την άρνηση για αγώνα για κάτι καλύτερο και την παραίτηση.
Η Κοινή Αγροτική Πολιτική (Κ.Α.Π.) στην εξηντατετράχρονη πορεία της είναι η μακροβιότερη ευρωπαϊκή πολιτική. Γεννημένη σε μια φοβισμένη για έλλειψη τροφής Ευρώπη, σήμερα καλείται να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα την κλιματική κρίση που δείχνει τα δόντια της, το αγροτικό εισόδημα, το γερασμένο πληθυσμό της υπαίθρου που λιγοστεύει, το εργατικό δυναμικό που δεν επαρκεί, την ενεργειακή εξάρτηση και την ασφάλεια της διατροφικής αλυσίδας.
Τα «χρυσά» χρόνια του ’80 και του ’90, που το ευρωπαϊκό χρήμα έρρεε άφθονο στον αγροτικό κόσμο, πολλοί ξόδεψαν τις επιδοτήσεις οπουδήποτε αλλού εκτός απ’ το χωράφι ή το κοπάδι. Οι δομές παραγωγής δεν ενισχύθηκαν όπως θα έπρεπε, ενώ λίγοι ενδιαφέρθηκαν να επενδύσουν σε ανταγωνιστικά προϊόντα, νέα τεχνολογία και σε εκπαίδευση. Όπως φάνηκε όλες τις προηγούμενες δεκαετίες, δεν αρκούν μόνο τα χρήματα.
Με την απουσία σωστής καθοδήγησης και την ύπαρξη κενού περιφερειακού σχεδιασμού ανασυγκρότησης της αγροτικής οικονομίας των νησιών μας φτάσαμε έως εδώ, με την ίδια συζήτηση να επαναλαμβάνεται κάθε φορά που τα τρακτέρ κατεβαίνουν στην πλατεία Αργοστολίου.
Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δίνει έμφαση σε έννοιες όπως «ευελιξία», «αποδοτικότητα» και «στοχοθέτηση» — λέξεις-κλειδιά που στην πράξη σημαίνουν μια λογική που επικεντρώνεται σε πληρωμές που συνδέονται περισσότερο με ορόσημα και στόχους όχι μόνο στην απορρόφηση των κονδυλίων, αλλά και στο πού πάνε αυτά τα κονδύλια αποδεικνύοντας έμπρακτα τι αποτελέσματα φέρνουν.
Άρα η Κ.Α.Π. είναι κάτι περισσότερο από μια επιδότηση ανά εκτάριο. Είναι ένα συμβόλαιο μεταξύ της κοινωνίας και των φροντιστών της μάνας γης. Η λύση των θεμάτων χρειάζεται νερό, ενέργεια, δρόμους, ψηφιακές υποδομές, κατάρτιση, συμβουλευτική, νέους αγρότες, μεταποίηση και πρόσβαση στην αγορά.
Χρειάζεται λοιπόν ένας σαφής περιφερειακός σχεδιασμός αγροτικής ανάπτυξης στα Ιόνια Νησιά με μετρήσιμους δείκτες προόδου που θα συμπεριλαμβάνει παραγωγή προσαρμοσμένη εκεί όπου οι φυσικοί πόροι δεν αντέχουν το σημερινό μοντέλο, προστασία και αναγέννηση του εδάφους, νερό, γνώση, περισσότερους νέους αγρότες, ισχυρότερους συνεταιρισμούς, επιχειρηματικότητα, ανθεκτικότητα και μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία σ’ ένα ενιαίο στρατηγικό σχέδιο.
Ένας περιφερειακός σχεδιασμός που να μην δέχεται την οριζόντια κατανομή ευρωπαϊκών ενισχύσεων αλλά να μπορεί να διεκδικεί περισσότερους πόρους και να κατορθώνει να τους επιμερίζει σύμφωνα με τις ιδιαίτερες αγροτικές προτεραιότητες κάθε νησιού ξεχωριστά διορθώνοντας την πολιτική όταν δεν αποδίδει. Η Περιφέρεια μας αξίζει να αποτελέσει ξεχωριστό αγροδιατροφικό μοντέλο εφαρμογής της Κ.Α.Π. κατά την επόμενη εξαετία από το 2028, πιο ανταγωνιστικό, πιο βιώσιμο, πιο πράσινο και πιο περήφανο για την ποιότητα της τοπικής παραγωγής.
Ας επιδιώξουμε λοιπόν αυτό που πραγματικά μας αξίζει.
Δρ. Σπυρίδων Α. Θεοτοκάτος
