20 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1887 Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΚΟΡΗΣ ΤΟΥ ΝΑΠΙΕΡ ΑΙΜΙΛΙΑΣ-ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ για την παραχώρηση του χώρου που σήμερα είναι ο Κήπος.

Η επιστολή αυτή προς τον Αρχιεπίσκοπο Κεφαλληνίας Γερμανό Καλλιγά, αποκαλύπτεται σε άρθρο του Νικολάου Φωκά-Κοσμετάτου που δημοσιεύθηκε στο τεύχος 27-29 του περιοδικού «Κεφαλονίτικη Πρόοδος» της Αμαλίας Βουτσινά που κυκλοφόρησε Απρίλιο 1974. Το άρθρο έχει τίτλο «Μία σελίδα από την ζωή του Κάρολου Νάπιερ και της κόρης του Κεφαλληνίας» και αναφέρεται στον Κάρολο Νάπιερ, το έργο του στην σχέση του με την Κεφαλονιά, στις δύο κόρες του που γεννήθηκαν στην Κεφαλονιά και ειδικά στην κόρη του Αιμιλία-Κεφαλληνία και στην αγάπη της για το νησί καθώς δημοσιεύει την επιστολή-απάντηση που έστειλε στο Αρχιεπίσκοπο Γερμανό Καλλιγά. Η επιστολή αυτή σύμφωνα με μαρτυρίες εστάλη προς την Αιμιλία-Κεφαλληνία Νάπιερ μέσω τρίτου προσώπου (του Κόμη Μεταξά) και μέσω του ίδιου προσώπου απάντησε η κόρη του Νάπιερ. Φαίνεται ότι δεν διασώζεται το πρωτότυπο, αλλά η μετάφραση της επιστολής, όπως είχε δοθεί στον Αρχιεπίσκοπο, αφού ευρέθη στο αρχείο του, το οποίο είχε ο πλοίαρχος Νικόλαος Μεταξάς, φίλος του Κοσμετάτου μέσα ένα φάκελο με αλληλογραφία του Αρχιεπισκόπου.

Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΑΙΜΙΛΙΑΣ-ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ
Χάντς τη 20 Δεκεμβρίου 1887
Αγαπητέ Κύριε, (απευθύνεται προς τον Κόμη Μεταξά)
Ούσα μακράν της Πατρίδος έλαβον την υμετέραν επιστολήν μετά της εγκλείστου του Αρχιεπισκόπου της γενετείρας μου γης Κεφαλληνίας μόνον χθες. Τώρα σπεύδω να απαντήσω εις αυτήν και να σας είπω πόσον θα έχαιρον, εάν ήτο ιδικό μου, να παραιτήσω το μικρόν τεμάχιον γης, όπερ ο προσφιλής και σεβαστός μοι πατήρ κατείχεν εκεί, το κουτούπι, προς τον Αρχιεπίσκοπον, διά τον αξιόμισθον σκοπόν υπέρ του οποίου το θέλει αλλά δεν είναι ιδικό μου, ανήκει εις την μεγαλυτέρα μου αδελφή την Κόμισαν Μc ΜΟRDΟ, εις ήν κατέλιπεν αυτό ο προσφιλής μου πατήρ με την εαυτού διαθήκη.
Αλλά θέλω γράψει ευθέως προς αυτήν (κατοικεί δε εν ____________εις την RIVIERA) και θέλω εγκλείσει την τε υμετέρα, και την του Αρχιεπισκόπου επιστολήν και θέλω ζητήσει παρ’ αυτής να απαντήσει εις αμφοτέρας ευθείς. ΄Αν όμως αύτη δεν επιθυμή να στερηθή του Κουτουπίου, έχω εις την πόλιν οίκον (πιστεύω εις το Αργοστόλιον) όπερ ο προσφιλής μοι πατήρ κατέλειπεν εις εμέ εκ διαθήκης, και αν τα εισοδήματα αυτού ήθελον αρκεί εις αγοράν τεμαχίου γης υπέρ του σκοπού δια τον οποίον ο Αρχιεπίσκοπος τα θέλει, μετά χαράς ήθελον τον δώση εις αυτόν. ‘Αλλ’ ελπίζω ότι η αδελφή μου Κόμισσα Μc MORDO δύναται και θέλει παραιτήση το Κουτούπι.
(Υπογράφεται)
Ιδική Σας πιστώς
Αιμιλία-Κεφαλληνία Νάπιερ
Υ.Γ : Πρέπει να προσθέσω ολίγας γραμμάς ίνα είπω οπόσον συγκινούμαι εκ της διηνεκούς αγάπης και ευγνωμοσύνης την οποίαν ο λαός της Κεφαλληνίας δεικνύει εις την μνήμην του προσφιλούς μου πατρός. Είναι πάντοτε μία των μεγίστων ευχαριστήσεων μου έν τω κόσμω τούτω, να ακούω (ως διηνεκώς συμβαίνει) μεθ’ απάσης αγάπης θυμούνται αυτόν. Και αυτός τους ηγάπα λίαν είλικρινώς. Θέλω ευθέως συνεννοηθή μεθ’ υμών άμα λάβω την απάντησιν της αδελφής μου. Ο σύζυγος μου Στρατηγός Νάπιερ είναι ανεψιός και κληρονόμος του πατρός μου.

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ ο Κοσμετάτος αναφέρεται και στις δύο κόρες του Νάπιερ, οι οποίες γεννήθηκαν στην Κεφαλονιά, εκτός γάμου και τις οποίες ο Νάπιερ υιοθέτησε στην Αγγλία. Γράφει λοιπόν ο Κοσμετάτος ότι «Το έτος 1830 ο Νάπιερ, λόγω ασθενείας της συζύγου του, ανεχώρησεν εκ Κεφαλληνίας και επέστρεψεν μετ’ αυτής εις Αγγλίαν, όπου εκείνη απεβίωσεν». Στην συνέχεια όπως αναφέρει θέλησε να γυρίσει στην Κεφαλονιά, αλλά συνάντησε την άρνηση του τότε αρμοστή, Sir Fredirich Adam με τον οποίο ειχε έλθει σε ρήξη. Επίσης στο Λονδίνο του ζήτησαν να πάει στην Ζάκυνθο, αλλά ο Νάπιερ αρνήθηκε. Ετσι λοιπόν αποφάσισε να μείνει στην Άγγλίαν και αφοσιώθηκε στην ανατροφήν των δύο θυγατέρων του. Και για αυτό το θέμα ο Κοσμετάτος είναι προσεκτικός και σημειώνει «Κατά μίαν έκδοχήν πρόκειται περί δύο εξωγάμων τέκνων, τα οποία απέκτησε εν Κεφαλληνία και υιοθέτησε εν Αγγλία. Την μιαν εξ αυτών, ωνόμασε Cephalonia. Κατά τo έτος 1835 συνήψε δεύτερον γάμον εν Αγγλία.
ΑΠΟ ΤΗΝ επιστολή της Κεφαλληνίας προκύπτει ότι το Κουτούπι δεν ήταν ιδιοκτησία της, είχε όμως άλλες ιδιοκτησίες στο Αργοστόλι τις οποίες προσέφερε στον Αρχιεπίσκοπο και τις οποίες -όπως γράφει- τις άφησε ο πατέρας της, με την διαθήκη του. Γράφει συγκεκριμένα για την αδελφή της ότι «Αν όμως αύτη δεν επιθυμή να στερηθή του Κουτουπίου, έχω εις την πόλιν οίκον (πιστεύω εις το Αργοστόλιον) όπερ ο προσφιλής μοι πατήρ κατέλειπεν εις εμέ εκ διαθήκης, και αν τα εισοδήματα αυτού ήθελον αρκεί εις αγοράν τεμαχίου γης υπέρ του σκοπού δια τον οποίον ο Αρχιεπίσκοπος τα θέλει, μετά χαράς ήθελον τον δώση εις αυτόν».
Ο ΚΟΣΜΕΤΑΤΟΣ αναφερόμενος στο αίτημα του Αρχιεπισκόπου για την παραχώρηση, γράφει ότι προφανώς ήταν για την ανέγερση νοσοκομείου στο Αργοστόλι και επισημαίνει ότι «το σχέδιον τούτο του Αρχιεπισκόπου δεν επραγματοποιήθη. Ούτος τότε εστράφη προς τούς πλουσίους Κεφαλλήνας του εξωτερικού, συνέλεξε το άναγκαιούν ποσόν και προέβη εις την αγοράν της οικίας Αδελφών Μοσχοπούλου μετά των πέριξ εξαρτημάτων της, κειμένης παρά την ποτέ πλατείαν Μαϊτλάνδου, καί όπισθεν των τότε στρατώνων. Την οικίαν ταύτην επεσκεύασε καταλλήλως καί εγκατέστησεν εκεί το Νοσοκομείον, γενομένων και νέων προσθηκών». Ηταν κάτι που όπως φαίνεται υλοποιήθηκε την επόμενη χρονιά δηλαδή το 1888.
ΑΚΟΜΗ επισημαίνει ότι αυτή η προσπάθεια του Αρχιεπισκόπου δεν τελεσφόρησε (προφανώς η άλλη κόρη του Νάπιερ Σουζάνα-Σάρα αρνήθηκε την παραχώρηση), σημειώνει ότι δεν έγιναν γνωστοί οι λόγοι και αναφέρεται για την συμφωνία του Δήμου Αργοστολίου που έγινε αργότερα για την παραχώρηση το 1905. Γράφει λοιπόν ότι «κατόπιν ενεργειών του τότε δημάρχου Αργοστολίου Σπυρ. Γ. Φωκά-Κοσμετάτου, η άλλη θυγάτηρ του Νάπιερ κυρία Σουσάνα Σάρα Μc MORDO παρεχώρησε, διά συμβολαιογραφικής πράξεως (σσ-Συμβολαιογράφος Αργοστολίου Γ.Π Αγγελάτος), το Κουτούπι εις τον Δήμον Αργοστολίου, όπως ο χώρος ούτος μετατραπή εις δημοτικόν Κήπον, εντός του οποίου να τεθή η προτομή του πατρός της Στρατηγού Καρόλου Ιακώβου Νάπιερ. Η προτομή εστήθη εις την είσοδον του δημιουργηθέντος πάρκου. Κατά το διάστημα όμως του τελευταίου πολέμου και της κατοχής της νήσου υπό των δυνάμεων του ΄Αξονος, οι ένδοξοι στρατιώται της στρατιάς του Μοσσουλίνι κατέστρεψαν την προτομή ταύτην έκ μίσους προς τούς Άγγλοσάξωνας».
ΑΞΙΖΕΙ να επισημάνουμε την πληροφορία που αναφέρει ο Κοσμετάτος που δείχνει και το ενδιαφέρον του Νάπιερ για την Κεφαλονιά ότι δηλαδή στο « … το αγγλικόν περιοδικόν «ΝΙΝΕ-ΤΕΕΤΗ CONTURI REVUE» του έτους 1889 σελ. 558—571, ο λόρδος WALTER FREWER εδημοσίευσε άρθρον εις το οποίον αναφέρει ότι ο σερ Κάρολος, μετά την αποχώρησίν του εκ της υπηρεσίας, έγραψεν εις φίλον του, κάτοικον των Ιονίων Νήσων ότι πάντοτε σκέπτεται την δευτέραν πατρίδα του Κεφαλληνίαν. Αναμένει πάντοτε μετ’ ενδιαφέροντος πληροφορίας περί του τι συμβαίνει εκεί», ότι διατηρεί στο νησί την ιδιοκτησίαν του «το Κουτούπι» καθώς και ότι «ότι εάν ήτο νεώτερος, θα μετέβαινε να κατοίκηση εκεί, ως απλούς ιδιώτης, αλλά δυστυχώς είναι ηλικίας 70 ετών»
ΤΕΛΟΣ να σημειώσουμε ότι ο Κοσμετάτος διευκρινίζει ότι με αφορμή το άρθρο του αυτό έκανε έρευνα για να βρει συγγενείς του Νάπιερ, η προσπάθεια αυτή δεν τελεσφόρησε. Στόχος του ήταν όπως γράφει «να ανεύρωμεν μίαν φωτογραφίαν της Αιμιλίας – Κεφαλληνίας Νάπιερ καί να την παρουσιάσωμεν επί τη ευκαιρία της παρούσης δημοσιεύσεως. Αλλά δυστυχώς, καί τούτο δεν επετεύχθη».

ΜΙΑ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ
Υπάρχουν διάφορα θέματα με τον τονισμό των λέξεων, αλλά στο περιοδικό είναι γραμμένο με πολυτονικό και δυστυχώς ο υπολογιστής με το πρόγραμμα που έχω, για την μετατροπή σε κείμενο δεν αναγνωρίζει το πολυτονικό. Ετσι έχει μείνει η διατύπωση στην καθαρεύουσα και έχει εφαρμόσει μονοτονικό στην μετατροπή.
πκ

Από το Κομπόγιο Ιστορίας Κεφαλονιάς & Ιθάκης