Εύα Φιλιππάτου: Θαλάσσια πάρκα χωρίς ψαράδες: η Κεφαλονιά πληρώνει την έλλειψη πολιτικής

Η προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι πολυτέλεια. Είναι αναγκαιότητα. Όμως στην Ελλάδα του σήμερα, η περιβαλλοντική πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη εφαρμόζεται χωρίς κοινωνικό και παραγωγικό σχεδιασμό. Το αποτέλεσμα δεν είναι η βιωσιμότητα, αλλά η σταδιακή αποδόμηση του πρωτογενούς τομέα – στη θάλασσα και στη γη.

Τα θαλάσσια πάρκα στο Ιόνιο παρουσιάστηκαν ως εμβληματική παρέμβαση. Στην πράξη όμως, μέσα από τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες, επιβλήθηκαν οριζόντιες απαγορεύσεις χωρίς αναλογικότητα και χωρίς σχέδιο επιβίωσης για τους επαγγελματίες. Η απαγόρευση της μηχανότρατας μετατράπηκε σε γενίκευση περιορισμών, που στη νότια Κεφαλονιά φτάνουν μέχρι και την παράκτια αλιεία με δίχτυα και παραγάδια για το μεγαλύτερο μέρος της τουριστικής περιόδου.

Όταν εφτά μήνες (από αρχές Απριλίου έως τέλη Οκτωβρίου) δεν μπορείς να δουλέψεις και τους υπόλοιπους σε σταματά ο καιρός, αυτό δεν είναι περιβαλλοντική πολιτική. Είναι αποβολή από το επάγγελμα.

Και η ζημιά δεν σταματά στους ψαράδες. Χτυπά όλη την τοπική οικονομία: ταβέρνες χωρίς ντόπιο ψάρι, ξενοδοχεία χωρίς αυθεντικό προϊόν, τουριστικά σκάφη χωρίς αντικείμενο, αλιευτικός τουρισμός χωρίς ψάρεμα. Ο τουρισμός της Κεφαλονιάς δεν στηρίζεται μόνο στο τοπίο, αλλά στην εμπειρία και στο τοπικό προϊόν. Όταν «στεγνώνει» η θάλασσα για τον επαγγελματία, στεγνώνει και η αγορά.

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί και το ποιοι σχεδίασαν αυτές τις πολιτικές. Οι ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες δεν εκπονήθηκαν από τα ελληνικά πανεπιστήμια ή ανεξάρτητα δημόσια ερευνητικά ιδρύματα όπως το ΕΛΚΕΘΕ (ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ). Για το εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου, τη μελέτη ανέλαβε – μεταξύ άλλων- η γνωστη εταιρία NERKO – N. Χλύκας & Συνεργάτες που εμπλέκεται στις έρευνες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και, που παρόλο ο κος Χλύκας είναι υπόδικος για τη συγκεκριμένη υπόθεση, συνέχισε να λαμβάνει δημόσιες συμβάσεις (όπως αυτές για τα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα). Το γεγονός αυτό έχει ήδη προκαλέσει δημόσια συζήτηση για τη διαφάνεια και την επάρκεια του σχεδιασμού.
Με απλά λόγια:δεν μιλάμε για πανεπιστημιακή, αμιγώς επιστημονική έρευνα πεδίου, αλλά για προϊόν αναθέσεων, που κατέληξε σε αποφάσεις με τεράστιο κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα, χωρίς ουσιαστική σύνδεση με τη βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών και της αλιείας.

Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο στη θάλασσα. Είναι συνολικό στον πρωτογενή τομέα. Η κυβέρνηση δεν έχει στρατηγική για την παραγωγή. Και σίγουρα σε όλες τις απαγορεύσεις δεν προβλέπονται αντισταθμιστικά μέτρα. Έχει μόνο διαχείριση εικόνας. Δεν επενδύει στον άνθρωπο της υπαίθρου, αλλά τον μετατρέπει σε στατιστική απώλεια.

Η προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να συνδυάζεται με ενεργή στήριξη της παραγωγής, συμμετοχή των επαγγελματιών στον σχεδιασμό και εγγυήσεις εισοδήματος. Χωρίς αυτά, τα θαλάσσια πάρκα γίνονται βιτρίνα και οι επαγγελματίες θυσία.

Η Κεφαλονιά δεν αντέχει πολιτικές που βλέπουν τη θάλασσα και τη γη ως πρόβλημα αντί για λύση.
Αν συνεχίσουμε έτσι, δεν θα έχουμε ούτε ψαράδες, ούτε αγρότες, ούτε κτηνοτρόφους – μόνο ωραία τοπια χωρίς ανθρώπους να τα ζουν.

Η βιωσιμότητα δεν χτίζεται με απαγορεύσεις.
Χτίζεται με πολιτική βούληση!!!