Στη συνέντευξη αυτή, ο Φοίβος Δεληβοριάς μιλά με λόγο αιχμηρό αλλά και βαθιά ανθρώπινο. Αρνείται τις εύκολες βεβαιότητες και τις ασφαλείς γενικεύσεις, παρατηρώντας έναν δημόσιο διάλογο που ασφυκτιά μέσα στους αλγόριθμους, μια κοινωνία που φοβάται το αύριο και γι’ αυτό επιστρέφει στο παρελθόν, αλλά και θεσμούς που διαβρώνονται όχι μόνο από τον λαϊκισμό αλλά και από έναν νέο, πιο ύπουλο αυριανισμό – «που παίζει τον αντιλαϊκιστή», όπως τονίζει, αλλά «στην πραγματικότητα υπηρετεί έναν μικροαστικό καθησυχασμό».
Αυτό που τον ανησυχεί περισσότερο, όπως επισημαίνει, είναι «η ευκολία με την οποία ο δυτικός πολιτισμός πετάει όσα κατέκτησε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο». Στην Ελλάδα βλέπει έναν δημόσιο λόγο εξαντλημένο, γεμάτο «διανοουμένους self-helpers και δημιουργούς περιεχομένου που προσπαθούν να στρογγυλέψουν τα πάντα από φόβο μην τρομάξουν τον μέσο άνθρωπο», έναν λόγο που δεν αντέχει τη σύνθετη σκέψη και καταφεύγει στην ασφάλεια της μονομέρειας.
Την κατάσταση αυτή την ονομάζει «αλγοριθμική ασφυξία»: δύο κραυγαλέα, αντίθετα στρατόπεδα που «συσκοτίζουν το αληθινό και ακυρώνουν τη συζήτηση που θα μπορούσε να πάει τα πράγματα λίγο μπροστά».
Είτε μιλά για τη Γάζα, είτε για την Ουκρανία, είτε για το Ιράν, επιμένει ότι «δεν υπάρχει μία μόνο ανάγνωση» και ότι η απλοποίηση δεν είναι αθώα αλλά πολιτική επιλογή.
Την ίδια στιγμή, είναι αυστηρός και με τη Δύση: «Πρέπει να είμαστε πιο αυστηροί με τη δική μας δυτική “καμπούρα”, με το ποσοστό στο οποίο είμαστε συνένοχοι και υποκριτές». Αυστηρός είναι και απέναντι στη χυδαία πατριδοκαπηλία, που του θυμίζει «αυτές που κορόιδευε η Ελλάδα από την εποχή του Αριστοφάνη, τύπου Κλέωνα».
Για τον ίδιο, ο φόβος αποτελεί το κλειδί για να κατανοήσουμε την εποχή: «Ο άνθρωπος δεν έχει πού να σταθεί, φοβάται το αύριο, γι’ αυτό πηγαίνει πίσω». Έτσι, όπως λέει, γεννιέται ο εθνολαϊκισμός, όχι επειδή απαντά σε πραγματικές αγωνίες αλλά επειδή τις διαστρεβλώνει: «Αντί να μιλάνε στον άνθρωπο για το αν θα έχει δουλειά και τι σημαίνουν οι αλλαγές, του λένε ότι κινδυνεύει το παιδί του».
Ως καλλιτέχνης και πολίτης, νιώθει υποχρεωμένος να μιλά, να κρίνει και να υπενθυμίζει. Σχολιάζει ότι δεν έχει ξαναδεί τόσο πολλές διασπάσεις σε όλα τα επίπεδα, από τον χώρο της αριστεράς έως τον Σύλλογο των Τεμπών.
Αναφέρεται στην εκπομπή που έκανε στην ΕΡΤ και απορεί που δεν προβάλλεται σε επαναλήψεις. Καταθέτει την άποψή του για όσα έχουν συμβεί με τον Γιώργο Μαζωνάκη, μιλώντας τόσο για τον ρόλο της οικογένειας όσο και για την καταγγελία του νεαρού για κακοποίηση.
Τέλος, αποκαλύπτει το νέο του εγχείρημα μαζί με τον Νίκο Καραθάνο, επιστρέφει δημιουργικά στη δεκαετία του ’80 και εξομολογείται ότι αυτό που τον φοβίζει πραγματικά είναι «ο αδρανής χρόνος, ο χρόνος που η σκέψη δεν προχωράει».
Φοίβος Δεληβοριάς, «Τhreesome»
24/01-21/02/26, Κύτταρο Live, Ηπείρου 48 & Αχαρνών
