ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΣΤΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΘΗΤΕΙΑ Ριζικές αλλαγές στην εκπαίδευση των οπλιτών
Μια από τις μεγαλύτερες αναδιαρθρώσεις των τελευταίων ετών τίθεται σε εφαρμογή από αυτόν
τον μήνα, σηματοδοτώντας μια σαφή στροφή του Στρατού Ξηράς προς ένα σύγχρονο και πιο
ρεαλιστικό μοντέλο εκπαίδευσης των στρατευσίμων, ώστε να αποκτήσουν πραγματικές δεξιότητες μάχης
Ριζικές αλλαγές στην εκπαίδευση των οπλιτών
Γράφει ο
Βασίλης Σκουλαράκος
Μια νέα εποχή αρχίζει για τη στρατιωτική θητεία, με μια από τις μεγαλύτερες αναδιαρθρώσεις των τελευταίων ετών να τίθεται σε
εφαρμογή από αυτόν τον μήνα, σηματοδοτώντας μια σαφή στροφή του Στρατού Ξηράς προς ένα
πιο ρεαλιστικό επιχειρησιακά και τεχνολογικά αναβαθμισμένο μοντέλο εκπαίδευσης.
Εντός των επόμενων εβδομάδων, περίπου 10.000
νεοσύλλεκτοι θα περάσουν τις πύλες των Κέντρων
Εκπαίδευσης σε Θήβα, Αυλώνα, Μεσολόγγι, Καλαμά
τα και Σπάρτη, σηματοδοτώντας το μεγαλύτερο «κύ
μα» κατάταξης των τελευταίων ετών.
Όμως αυτή τη φορά δεν αλλάζουν μόνο οι αριθ
μοί. Αλλάζει η ίδια η φιλοσοφία της εκπαίδευσης, με
λιγότερη «αγγαρεία» και περισσότερες πραγματικές
δεξιότητες μάχης.
Με το προηγούμενο σύστημα διαχείρισης των
στρατευσίμων, σε πολλές περιπτώσεις, οι στρατιώτες
έφταναν στις μονάδες χωρίς ουσιαστική εκπαίδευση,
αναγκάζοντας τα στελέχη να ξεκινούν από το μηδέν.
Πλέον, για πρώτη φορά, η πορεία του νεοσύλλε
κτου αποκτά ξανά σαφή δομή και λογική αλληλουχία.
Μια εκπαιδευτική διαδρομή που χτίζεται βήμα βήμα,
με συγκεκριμένο σκοπό σε κάθε φάση. Το μοντέλο δι
αμορφώνεται ως εξής:
τακτική μικρών κλιμακίων, πυρ και κίνηση, βολές σε πιο
ρεαλιστικά σενάρια, χρήση εξομοιωτών και νέων τε
χνολογιών, ακόμη και η βασική εξοικείωση με drones.
Εδώ ο στρατιώτης παύει να είναι «εκπαιδευόμενος» και
αρχίζει να λειτουργεί ως ενεργό μέλος τμήματος.
• Κέντρο Εκπαίδευσης Νεοσυλλέκτων
(4 εβδομάδες)
Η πρώτη επαφή με τον στρατό δεν περιορίζεται πλέ
ον σε γραφειοκρατικές διαδικασίες και βασική προσαρ
μογή. Εδώ τίθενται τα θεμέλια: στρατιωτική πειθαρχία,
φυσική κατάσταση, εξοικείωση με τον οπλισμό, πρώ
τες βολές σε εξομοιωτές, βασικές τακτικές κινήσεις, κα
τανόηση κανόνων ασφάλειας. Ο νεοσύλλεκτος μαθαί
νει πώς κινείται, πώς φέρει το όπλο, πώς λειτουργεί σε
ομάδα. Είναι το «χτίσιμο» των ανακλαστικών.
• Εκπαίδευση μαχητή
Στο επόμενο στάδιο η εκπαίδευση γίνεται πιο απαι
τητική και επιχειρησιακή. Εισάγονται αντικείμενα όπως
• Σχολείο Προκεχωρημένης Εκπαίδευσης Νεο
συλλέκτων (ΣΠΕΝ – 3 εβδομάδες)
Το ΣΠΕΝ αποτελεί την τελική δοκιμασία πριν από
τη μετάθεση. Θεωρία και πράξη συνδυάζονται σε πιο
σκληρές συνθήκες: τοπογραφία, ασύρματοι, διοίκηση
πυρών, βολές τμήματος, διαβίωση στο ύπαιθρο, συνε
χείς ασκήσεις ημέρα και νύχτα. Είναι το στάδιο όπου
δοκιμάζονται η αντοχή, η συνεργασία και η λήψη απο
φάσεων υπό πίεση.
• Μετάβαση σε μονάδα πρώτης γραμμής
Η μονάδα δεν είναι πλέον χώρος «βασικής εκπαί
δευσης», αλλά χώρος επιχειρησιακής αξιοποίησης. Οι
οπλίτες φτάνουν ήδη έτοιμοι γνωρίζοντας τα βασικά και
ικανοί να ενσωματωθούν άμεσα στο καθημερινό έργο.
Στόχος του ΓΕΕΘΑ είναι όταν ο οπλίτης φεύγει από το
ΚΕΝ να λειτουργεί ήδη σαν μαχητής και όχι σαν εκπαι
δευόμενος. Δηλαδή να μπορεί να χειρίζεται με ασφά
λεια τον οπλισμό του, να κινείται με την ομάδα του, να
κατανοεί το πεδίο γύρω του και να ανταποκρίνεται χω
ρίς δισταγμό στις βασικές απαιτήσεις της αποστολής.
Από τις πλέον εντυπωσιακές καινοτομίες του νέου
μοντέλου είναι η εισαγωγή εκπαίδευσης σε FPV drone
τύπου «καμικάζι», αλλά και οι εξομοιωτές βολών που
καθιερώνονται πλέον σε όλα τα Κέντρα Εκπαίδευσης,
αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο ο νεοσύλλεκτος
έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με τον οπλισμό του.
Όσον αφορά τα drone, πρόκειται για εργαλείο που
μέχρι πρόσφατα συναντούσε κανείς κυρίως σε ειδι
κές μονάδες ή σε επαγγελματικούς στρατούς και περ
νά πλέον στην καθημερινότητα του οπλίτη θητείας. Η
επιλογή δεν είναι τυχαία. Οι σύγχρονες συγκρούσεις
έχουν αποδείξει ότι τα μικρά drones αλλάζουν ριζικά
την εικόνα του πεδίου μάχης.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ
25
PF FRANKLIN GOTHIC BOLD
Oι 5 άξονες για χειρισμό
drones «καμικάζι» από φαντάρους
Μια από τις βασικότερες καινοτομίες του νέου μοντέλου είναι
η εκπαίδευση σε FPV drone τύπου «καμικάζι», ενός μέσου που
μέχρι πρόσφατα χρησιμοποιούσαν κυρίως
ειδικές μονάδες και επαγγελματικοί στρατοί, αλλά πλέον εντάσσεται στην εκπαίδευση των οπλιτών θητείας.
Επιτήρηση, εντοπισμός, καθοδήγηση
πυρών, ακόμα και άμεση κρούση, τα drones
μετατρέπουν κάθε τμήμα πεζικού σε μια
δύναμη με «μάτια και εμβέλεια» πολύ πέρα
από τη γραμμή ορατότητας, πολλαπλασιάζοντας την επίγνωση του πεδίου και μειώνοντας δραστικά τον χρόνο αντίδρασης
απέναντι σε κάθε απειλή.
Για τον λόγο αυτό, η εκπαίδευση δεν
περιορίζεται σε βασικό χειρισμό. Οι οπλίτες δεν θα «πετούν απλώς» ένα drone. Θα
μαθαίνουν να επιχειρούν με αυτό. Σύμφωνα με πληροφορίες, η εκπαίδευση θα περι
λαμβάνει:
1. Πτήσεις σε χαμηλό ύψος για αποφυγή εντοπισμού.
2. Κίνηση ανάμεσα σε φυσικά και τεχνητά εμπόδια.
3. Πλοήγηση σε σύνθετο περιβάλλον.
4. Κατανόηση του χώρου από ψηλά.
5. Τακτική αξιοποίηση εικόνας σε
πραγματικό χρόνο.
Η εκπαίδευση είναι κλιμακωτή. Από
εξομοίωση και θεωρία σε απλές διαδρομές και τελικά σε ρεαλιστικά σενάρια. Στόχος της στρατιωτικής ηγεσίας είναι ο σύγχρονος στρατιώτης να καταλαβαίνει πώς
λειτουργεί μια εναέρια απειλή, πώς την
εντοπίζει και πώς την αντιμετωπίζει. Ακόμα και η απλή επίγνωση ότι «παρακολουθείται από ψηλά» αλλάζει τον τρόπο κίνησης στο έδαφος.
Το σχετικό εγχειρίδιο έχει ήδη διανεμηθεί σε Κέντρα Εκπαίδευσης και μονάδες
πρώτης γραμμής, διασφαλίζοντας συνέχεια
της εκπαίδευσης και μετά τη μετάθεση.
Εξομοιωτές βολής στα ΚΕΝ
Η δεύτερη μεγάλη τομή αφορά τη χρήση
του οπλισμού. Οι εξομοιωτές βολής καθιερώνονται πλέον σε όλα τα Κέντρα Εκ
παίδευσης, αλλάζοντας τον τρόπο με τον
οποίο ο νεοσύλλεκτος έρχεται για πρώτη
φορά σε επαφή με τον οπλισμό του.
Στόχος είναι να υπάρξει μηχανική εξοικείωση, μαθαίνοντας στους στρατεύσιμους τη σωστή στάση σώματος, τον ορθό τρόπο σκόπευσης και έλεγχο αναπνοής,
τον τρόπο αλλαγής του γεμιστήρα ή την
αντιμετώπιση εμπλοκών. Έτσι, όταν φτάσει
ο στρατεύσιμος στο πεδίο βολής, δεν θα
μαθαίνει από την αρχή, αλλά θα εφαρμόζει
και θα βελτιώνει αυτά που ήδη ξέρει. Κατά
συνέπεια, μειώνεται και η σπατάλη πυρομαχικών, ενώ η ασφάλεια αυξάνεται και το
επίπεδο απόδοσης ανεβαίνει αισθητά.
Η πραγματική διαφοροποίηση όμως
έρχεται με τις βολές «εξ ενστίκτου» και τις
βολές τμήματος. Στο νέο μοντέλο, οι στόχοι εμφανίζονται αιφνίδια, οι οπλίτες κινούνται σε σχηματισμό και καλύπτουν ο
ένας τον άλλο, πυροβολούν και μετακινούνται ταυτόχρονα. Το άτομο παύει να
λειτουργεί μόνο του. Μαθαίνει να σκέφτεται ως μέλος ομάδας.
Εκπαίδευση στην πράξη
Το τελικό στάδιο της διαδρομής είναι το
Σχολείο Προκεχωρημένης Εκπαίδευσης
Νεοσυλλέκτων, το γνωστό ΣΠΕΝ. Για πολλούς θεωρείται το σημείο όπου «δένεται»
πραγματικά ο στρατιώτης.
Εδώ δεν υπάρχουν πια εισαγωγικές
ασκήσεις. Η εκπαίδευση είναι συνεχής,
απαιτητική και συχνά εξαντλητική. Στόχος
είναι η προσομοίωση πραγματικών συνθηκών. Όταν ο οπλίτης ολοκληρώνει το στάδιο αυτό, η μονάδα παραλαμβάνει έναν
στρατιώτη που γνωρίζει τι πρέπει να κάνει,
πώς να κινηθεί και πώς να λειτουργήσει σε
ομάδα. Και αυτή ακριβώς είναι η φιλοσοφία της νέας θητείας: όχι απλώς παρουσία
στο στρατόπεδο, αλλά πραγματική προετοιμασία για το πεδίο
