«ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΕΥΖΩΙΑ»
Από το 1991, η 14η Νοεμβρίου, εκάστου ημερολογιακού έτους, θεσπίστηκε ως Παγκόσμια Ημέρα Σακχαρώδη Διαβήτη. Η επιλογή της συγκεκριμένης ημερομηνίας έχει καθαρά συμβολικό χαρακτήρα διότι αποτελεί τη γενέθλια ημέρα του Frederick Banting, ο οποίος μαζί με τον Charles Best είναι εκείνοι που πρώτοι συνέλαβαν την ιδέα που οδήγησε στην ανακάλυψη της ινσουλίνης τον Οκτώβριο του 1921.
Η Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη έχει καθιερωθεί να αποτελεί τη μεγαλύτερη οργανωμένη εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού για τον Σακχαρώδη Διαβήτη, σε περισσότερες από 160 χώρες, με απήχηση σε περισσότερο από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους ανεξαρτήτως φυλής, φύλου, γνωστικού επιπέδου και κοινωνικο-οικονομικής κατάστασης. Η εκστρατεία αποσκοπεί στην πρόληψη και στην αποτελεσματικότερη διαχείριση του Σακχαρώδη Διαβήτη μέσα από τη διαδικασία ενδελεχούς ενημέρωσης κάθε πάσχοντος σε σημαντικά θέματα που τον αφορούν, όπως είναι τα αίτια, τα συμπτώματα, η παρακολούθηση και η σύγχρονη ολιστική αντιμετώπιση της νόσου. Αποσκοπεί επίσης στην οργανωμένη ευαισθητοποίηση του κοινού με κύριο στόχο την τοποθέτηση και παραμονή του Σακχαρώδη Διαβήτη στο επίκεντρο των πολιτικών διαβουλεύσεων για τη δημόσια υγεία, ει δυνατόν, στο σύνολο των χωρών του πλανήτη και όχι μόνο στις ανεπτυγμένες οικονομικά κοινωνίες.
Ο Σακχαρώδης Διαβήτης αποτελεί μία ύπουλη, χρονίως εξελισσόμενη και δυνητικά επικίνδυνη νόσο, που ειδικά για τα δεδομένα της χώρας μας, αφορά περισσότερο από 1 εκατομμύριο άτομα, που αντιστοιχούν στο 10% του πληθυσμού. Και δυστυχώς, όπως φάνηκε από μελέτες στον Ελληνικό πληθυσμό, ένας στους τρεις διαβητικούς ασθενείς δεν γνωρίζει καν ότι νοσεί.
Η Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία – Πανελλήνια Ένωση Ενδοκρινολόγων στη φετινή επέτειο 2024 προκρίνει ως κύριο θέμα προβολής την αναγκαιότητα της «επιμελημένης ολιστικής φροντίδας» των πασχόντων από Διαβήτη με επίκεντρο τηβελτίωση της ποιότητας της ζωής τους και την ευημερία στην καθημερινότητά τους.
Οι άνθρωποι με Σακχαρώδη Διαβήτη αντιμετωπίζουν καθημερινές προκλήσεις όσον αφορά τη διαχείριση της κατάστασής τους, στο σπίτι, στην εργασία, στο σχολείο. Η φροντίδα του Διαβήτη συχνά επικεντρώνεται μόνο στην επίτευξη καλής γλυκαιμικής ρύθμισης χωρίς να λαμβάνεται επαρκώς υπόψιν η συνολική ποιότητα ζωής του ατόμου στην καθημερινότητά του. Η Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία – Πανελλήνια Ένωση Ενδοκρινολόγων στη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη προτάσσει την επιτακτική ανάγκη της πιο «επιμελημένης προσέγγισης» των πασχόντων με Διαβήτη με στόχο τη βελτίωση όχι μόνο της σωματικής και της ψυχικής τους ευεξίας αλλά της κοινωνικής τους «ευημερίας». Οι πάσχοντες από Διαβήτη δικαιούνται «να ζουν καλά» όπως και όλοι οι υπόλοιποι άνθρωποι.
Σήμερα, σε αντίθεση με το παρελθόν, οι πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη δύνανται να απολαμβάνουν μία «φυσιολογική ζωή» αρκεί να γνωρίζουν το πρόβλημά τους, να το παρακολουθούν και να το διαχειρίζονται σωστά σε στενή συνεργασία με τον γιατρό τους τον οποίο πρέπει τακτικά και προγραμματισμένα να συμβουλεύονται. Η σύγχρονη ολιστική διαχείριση στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη προτείνει υγιεινή διατροφή, τακτική σωματική άσκηση, διακοπή του καπνίσματος και ορθή φαρμακευτική αγωγή που προγραμματίζεται και ελέγχεται από ειδικούς ιατρούς σε Ιατρεία και Υγειονομικές Μονάδες, με στόχο όχι μόνο τη ρύθμιση της γλυκαιμίας αλλά και των άλλων παραγόντων κινδύνου όπως είναι η αρτηριακή υπέρταση και η δυσλιπιδαιμία. Ωστόσο ευζωία σημαίνει ευημερία με την ευρεία έννοια του όρου, που συμπεριλαμβάνει πέρα από τη σωματική και την ψυχική υγεία και ευεξία, τη συναισθηματική ασφάλεια και την αίσθηση της επίτευξης της επιτυχίας ως προς την υλοποίηση των στόχων. Η ευημερία, στο πλαίσιο μιας ολιστικής προσέγγισης, πρέπει να είναι σωματική, κοινωνική, εργασιακή και συναισθηματική ώστε να διασφαλίζεται η ψυχική ηρεμία και ισορροπία.
Ως Σωματική ευημερία ορίζεται η ικανότητα βελτίωσης της λειτουργίας του σώματος μέσω υγιεινής διατροφής, καλών συνηθειών σωματικής άσκησης και, αν απαιτείται, ορθής φαρμακευτικής αγωγής για υποκείμενα νοσήματα.
Ως Κοινωνική ευημερία ορίζεται η ικανότητα επικοινωνίας, η σφυρηλάτηση ουσιαστικών σχέσεων με άλλους ανθρώπους και η δημιουργία προσωπικού δικτύου συναισθηματικής υποστήριξης.
Ως Εργασιακή ευημερία ορίζεται η ικανότητα να ακολουθεί κανείς τα ενδιαφέροντά του, τις πεποιθήσεις και τις αξίες του προκειμένου να βρει νόημα και ευτυχία στη ζωή και να ανθίσει επαγγελματικά.
Τέλος ως Συναισθηματική ευημερία ορίζεται η ικανότητα του να είναι κανείς «ανθεκτικός», δηλαδή, να διαχειρίζεται τα συναισθήματα του με τέτοιον τρόπο που τελικά το ισοζύγιο να αποβαίνει για εκείνον θετικό. Η συναισθηματική ευημερία είναι απαραίτητη για τη συνολική υγεία και ευτυχία και παίζει σημαντικό ρόλο σε κάθε πτυχή της ζωής μας. Περιλαμβάνει την επίγνωση και την αποδοχή των συναισθημάτων, την αποτελεσματική διαχείριση του άγχους και την οικοδόμηση θετικών σχέσεων με τους άλλους. Όταν είμαστε συναισθηματικά καλά, είμαστε καλύτερα εξοπλισμένοι για να διαχειριστούμε τις προκλήσεις της ζωής, να πλοηγηθούμε στις σχέσεις και να επιδιώξουμε τους στόχους και τις φιλοδοξίες μας. Από την άλλη πλευρά, η κακή συναισθηματική κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε μια σειρά αρνητικών συνεπειών, όπως άγχος, κατάθλιψη, προβλήματα σχέσεων και επακόλουθα προβλήματα σωματικής υγείας.
Ο ρόλος του γιατρού στην ολιστική διαχείριση των πασχόντων από Διαβήτη με στόχο την ευζωία τους, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, πρέπει εκτός από την επιμελημένη φαρμακευτική αντιμετώπιση και τη γενικότερη συμβουλευτική προσέγγιση να εστιάζεται και στην πρόληψη με την έννοια της αναγνώρισης και του προσδιορισμού αναδυόμενων προβλημάτων, όσο το δυνατόν νωρίτερα και ακριβέστερα, καθώς και στην έγκαιρη και αποτελεσματική παροχή βοήθειας για πρόσβαση σε εξειδικευμένη υποστήριξη (π.χ. ψυχολόγος) οσάκις κρίνει ότι αυτό απαιτείται.
Επιμέλεια:
Θεοδώρα Στρατηγού,
Ενδοκρινολόγος-Διαβητολόγος, Επιμελήτρια Α’ΕΣΥ, Ενδοκρινολογικό Τμήμα και Διαβητολογικό Κέντρο, Ευρωπαϊκό και Εθνικό Κέντρο Εμπειρογνωμοσύνης Σπανίων Ενδοκρινολογικών Νοσημάτων, ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός»
