Πετρίτσειο Γυμνάσιο Ληξουρίου !
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ ΑΥΣΤΗΡΩΣ, η αναδημοσίευση μερική ή ολική, στους μή έχοντες εγγράφως άδεια από το LIXOURI.GR και την αρθρογράφο !
Μεγάλοι Ευεργέτες του Ληξουρίου, έθεσαν τις βάσεις, εξασφαλίζοντας την δωρεάν εκπαίδευση των παιδιών της Παλικής.
Οφείλουμε να γνωρίζουμε αυτούς τους Ανθρώπους που με την προσφορά τους, εξασφάλισαν το δικό μας μέλλον.
Ο Ιδρυτής και η Ιστορία του Πετριτσείου Γυμνασίου , πρέπει από την πρώτα κιόλας τάξη του Γυμνασίου, να διδάσκεται στους μαθητές. Άλλωστε πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της ζωής μας, της Ιστορίας μας.
1871: “…πρόσθετα όμως διδάσκονταν και τα μαθήματα που όριζε η διαθήκη του Πετρίτση“
“Το 1886 μετονομάστηκε σε «Πετρίτσειο Γυμνάσιο», έγινε ισότιμο σχολείο με τα άλλα κρατικά κλασικά Γυμνάσια και κατ’ εξαίρεση σ’ αυτό διδασκόταν η Αγγλική γλώσσα. Από αυτήν την εποχή το Πετρίτσειο Γυμνάσιο απέκτησε κύρος και λάμψη. Πλήθος μαθητών, που σταδιακά ανήλθαν στους 100, μορφώνονταν. Μεγάλα ταλέντα και αργότερα διακεκριμένοι επιστήμονες μαθήτευσαν τότε,“
Σήμερα, προχωράμε στο δεύτερο μέρος του αφιερώματος. Για το Πετρίτσειο Γυμνάσιο, γράφει η Mαριάντζελα Τρομπέτα, Δρ του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Τα ακόλουθα έχουν δημοσιευθεί στον δεύτερο τόμο του βιβλίου της Ιακωβατείου Βιβλιοθήκης, “Σύμμικτα Παλικής”
“ΠΕΤΡΙΤΣΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΗΞΟΥΡΙΟΥ
Το κτήριο
Στην κεντρική λεωφόρο της πόλης του Ληξουρίου, στη Στυλιανού
Τυπάλδου 10-12, βόρεια του μικρού ποταμού που τη διασχίζει, βρίσκε-
ται ένα καλαίσθητο κτηριακό συγκρότημα που κτίστηκε με κρατική δαπάνη. Πρόκειται για το Πετρίτσειο Γυμνάσιο και Λύκειο, από τα παλαιότερα και καλύτερα εκπαιδευτήρια των Επτανήσων. Το σχολείο πήρε το όνομά του από τον ευεργέτη και ιδρυτή Στάμο Πετρίτση.
Το οικόπεδο είναι διαμoρφωμένο σε δύο επίπεδα ίσης επιφάνειας
περίπου, που επικοινωνούν μεταξύ τους με δυο πλατιές σκάλες, κτι-
σμένες η μια βόρεια και η άλλη νότια. Το πάνω επίπεδο έχει πρόσοψη
επί της οδού Στυλιανού Τυπάλδου. Το κτίσμα καλύπτει τη βόρεια
πλευρά του οικοπέδου, είναι διώροφο με γραφεία καθηγητών, αίθουσες
διδασκαλίας, εργαστήριο Φυσικής, αίθουσα υπολογιστών και τουαλέ-
τες. Στο προαύλιο δεσπόζει το άγαλμα του Στάμου Πετρίτση και στη
νότια πλευρά του υπάρχει μικρό κυλικείο. Σε αυτό το χώρο λειτουργεί
το Γυμνάσιο. Το κάτω επίπεδο έχει πρόσοψη επί της οδού Στάμου
Πετρίτση και φιλοξενεί το Λύκειο. Στα διώροφα κτίσματα βόρεια και
ανατολικά βρίσκονται τα γραφεία καθηγητών, αίθουσες διδασκαλίας,
εργαστήρια, αίθουσα υπολογιστών, δύο αμφιθέατρα, ένα για κάθε σχο-
λείο και σχολική βιβλιοθήκη. Δυτικά, σε μονώροφο κτίσμα, βρίσκονται
αποθήκες, τουαλέτες και γυμναστήριο. Το υπόλοιπο του οικοπέδου χρησιμοποιείται για προαύλιο και για αθλοπαιδιές.
Σύντομη βιογραφία του Στάμου Πετρίτση
Σύμφωνα με ιδιόχειρο κείμενο του Αντωνίου Ν. Πετρίτση και όπως
αναφέρει ο Ηλίας Τσιτσέλης στα Κεφαλληνιακά Σύμμικτα, ο Στάμος
(Σταμάτιος ή Σταματέλος) Πετρίτσης ήταν γιος του Δημητρίου Πετρίτση. Γεννήθηκε στο Ληξούρι το 1758. Το Γυμνάσιο το τελείωσε στην Κωνσταντινούπολη, όπου τον είχαν πάρει οι θείοι του μεγαλέμποροι
σταράδες, οι αδελφοί Ιγγλέση από τις Πεσάδες. Τον έστειλαν μετά
στην Πίζα της Ιταλίας και σπούδασε Ιατρική. Με το πέρας των σπου-
δών του επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη, όπου έγινε γιατρός του
Σουλτάνου. Ο τελευταίος, όμως, τον έστειλε στα Ιωάννινα, όταν του ζη-
τήθηκε γιατρός για τον ασθενή Αλή Πασά των Ιωαννίνων. Εκεί έμεινε
ως θεράπων γιατρός του Αλή Πασά για πέντε χρόνια. Δεν άντεξε, όμως,
τις φρικαλεότητες των Τούρκων εναντίον των συμπατριωτών του και
έτσι ήρθε και εγκαταστάθηκε στο Ληξούρι.
Το 1800 έγινε μέλος της Κυβερνητικής Επιτροπείας. Παρ’ ότι γιατρός, είχε πολλές νομικές γνώσεις και λόγω του ακέραιου χαρακτήρα
του διορίστηκε εφέτης στο Αργοστόλι το 1811 από το διοικητή των Ιονίων Νήσων συνταγματάρχη Η. Smith. Ήταν αντεπιστέλλον μέλος της
Ιονίου Ακαδημίας, όπου διάβασε και τη διατριβή του Memoria eriflessione
sull’inesto vaccino, από την οποία μαθαίνουμε ότι πρώτος αυτός εισήγα-
γε το νέο σύστημα δαμαλισμού στην Πάτρα και στη Ζάκυνθο. Έκανε
πολυετείς έρευνες πάνω στη Βοτανολογία και έγραψε ογκώδες σύγ-
γραμμα. Αυτός και ο Νικόλαος Δελλαπόρτας έκαναν φαρμακευτικές
δοκιμές και κατάρτισαν κατάλογο με παρατηρήσεις για τα ιαματικά
βότανα της Κεφαλονιάς.
Ο Ηλίας Τσιτσέλης αναφέρει ότι ο Στάμος Πετρίτσης στις 19 Νοεμ-
βρίου του 1832 με πράξη του Γεράσιμου Ι. Πυλαρινού έκανε μυστική διαθήκη, που την παραθέτει στην ιταλική γλώσσα:
[…] Ordino che erede della mia modica facoltà sia il S. Ant Loverdo[…]
col obligo sno indispensabile di far servire tutti i prodotti all’ istituzione
di una scuola per l’ insegnamento dell’ aritmetica e geometria corso
completo e del istoria geografica, per cosi formare la mente ed il cuore
della gioventù. […] Il mio erede portà valersi dell’ assistenza dei buoni
padri della famiglia non che dell’ assistenza del Governo, per procurarsi
dei buoni precettori, e massime di un eccelente maestro all istruzione della
storia geografica, la quale deve essere illustrata dalla mitologia e dalla
biografia degli uomini illustri per formare moralmente il cuore della
gioventù e renderla in ogni circonstanza capace a qualunque incarico…
mia intenzione e volontà è che quel poco che possedo s’ impiegi a beneficio
di Lixuri e di sue popolazioni…Soggiungo che questa sustituzione di
scuola deve essere stabilita nella città di Lixuri. […] I miei libri servirano
come libreria publica per servirsene ed approfitarsi la gioventù. […].
Σε μετάφραση: […] Ορίζω κληρονόμον της από την ιατρική μου αποκτηθείσας περιουσίας τον κ. Αντώνη Λοβέρδο […] με την υποχρέωση να τη χρησιμοποιήσει για τη σύσταση ενός Σχολείου, στο οποίο να διδάσκεται η αριθμητική και η γεωμετρία σε συνδυασμό με τη γεωγραφική ιστορία για να καλλιεργηθεί το πνεύμα και η καρδιά της νεολαίας. […] Ο κληρονόμος μου μπορεί να βοηθηθεί από τη συνδρομή των γονιών των καλών οικογενειών και από την Πρόνοιαν του Κράτους, για να προσλάβει καλούς δασκάλους, και ιδιαίτερα έναν άριστο δάσκαλο για το μάθημα της γεωγραφικής ιστορίας, που πρέπει να διδάσκεται με βάση τη μυθολογία και τη βιογραφία των επιφανών ανδρών, για να καλλιεργήσει ηθικά την καρδιά της νεολαίας και να την κάνει σε κάθε περίπτωση ικανή για οποιαδήποτε υπηρεσία. Η βούληση και η επιθυμία μου είναι αυτό το οποίο κατέχω, να διατεθεί σε όφελος του Ληξουρίου και των κατοίκων του. Επιβάλλω αυτή η συσταθείσα Σχολή να έχει έδρα την πόλη του Ληξουρίου. […] Τα βιβλία μου να χρησιμοποιηθούν σε Δημόσια Βιβλιοθήκη, για να βοηθούν και ωφελούν τη νεολαία. […].
Ο διακεκριμένος συμπολίτης μας πέθανε στις 10 Ιουνίου 1835 και
τάφηκε στην τοποθεσία Λιθερά της Ανωγής, όπου ήταν η έπαυλή του.
Είχε τρεις άτυχους γάμους και δεν απέκτησε παιδιά. Με χορηγία των
αδελφών Γρηγορίου και Αναστασίου Λιβιεράτου το 1920 ο γλύπτης Γε-
ώργιος Μπονάνος φιλοτέχνησε τον ανδριάντα του Στάμου Πετρίτση και
την 25η Μαρτίου του 1922 έγιναν στην κεντρική πλατεία του Ληξου-
ρίου τα αποκαλυπτήρια. Στην τελετή απαγγέλθηκε το ποίημα «Η Ευγνωμοσύνη» του φιλόλογου καθηγητή Ευάγγελου Τσιμαράτου.
Εκεί το βλέμμα στρέψετε
μικροί μεγάλοι ομοίως.
Εκεί που του ευεργέτου μας
θα ζει η μορφή αιωνίως.
Διότι, όταν ο πάγος κι η χιών πυκνής απαιδευσίας
εσκέπαζε τον τόπο μας
με πέπλο αμαθείας,
Αυτός ως ήλιος λαμπρός
ενταύθα ανατέλλει
και την αμάθεια σκορπά
με τα χρυσά του βέλη.
Του ήλιου αυτού οι ακτίνες του
αγνάς ψυχάς θερμαίνουν
και τα φιλομαθή μας πνεύματα
φωτίζουν και ζεσταίνουν.
Πετρίτσειον Γυμνάσιον
του ήλιου αυτού το φως του
κι οι τόσοι επιστήμονες
ακτίνες του φωτός του.
Και όλοι με άνθη ευγνώμονα
το άγαλμά του στέφουν
και ευγνωμοσύνης βλέμματα
προς τον Πετρίτσην στρέφουν.
Και όλοι μας λέμε διαρκώς μαζί και η θρησκεία
πως θάναι του ευεργέτου μας η μνήμη αιωνία.
Πάνω στο άγαλμα αναγράφονται τα εξής: «ΣΤΑΜῼ Δ. ΠΕΤΡΙΤΣῌ ΙΑΤΡῼ ΚΑΙ ΕΥΕΡΓΕΤῌ ΓΕΝΝΗΘΕΝΤΙ ΕΝ ΛΗΞΟΥΡΙῼ Τῼ 1758 ΚΑΙ ΤΕΛΕΥΤΗΣΑΝΤΙ ΕΝ ΜΟΝΟΠΩΛΑΤΟΙΣ Τῼ 1835 – Η ΕΠΑΡΧΙΑ ΠΑΛΛΗΣ ΕΥΓΝΩΜΟΝΟΥΣΑ – ΕΧΟΡΗΓΟΥΝ ΟΙ ΑΔΕΛΦΟΙ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΙ ΕΝ ΕΤΕΙ 1920». To άγαλμα μεταφέρθηκε στο πάνω προαύλιο του σχολείου επί της οδού Στυλιανού Τυπάλδου 10-12 στις 10 Απριλίου 1958.
Ίσως το 1922, χρονιά όπου έγιναν και τα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα του, να μεταφέρθηκαν τα οστά του σε τάφο στο νεκροταφείο
Ληξουρίου. Στα χρόνια που ακολούθησαν ο τάφος παραμελήθηκε, εγκαταλείφτηκε, ξεχάστηκε. Στις 27 Απριλίου του 1996 εντοπίστηκε ξανά από δυο μαθήτριες της Περιβαλλοντικής Ομάδας μαθητών του Πετριτσείου Γυμνασίου με τη συντονίστρια καθηγήτριά τους Διονυσία
Μεσσάρη. Η επιτύμβια πλάκα είχε την επιγραφή: «Tῷ ἀοιδίμῳ Στάμῳ
Πετρίτσῃ ἱδρυτῇ τῆς φερωνύμου αὐτοῦ Σχολῆς ἡ Πατρίς εὐγνωμονοῦσα
τόνδε τὸν τάφον ἐξωράϊσεν». Το 1997 με προσπάθειες της προαναφερθείσας ομάδας πραγματοποιήθηκε η ανάπλασή του σε ένα ευπρεπές
μνημείο, επιτελέσθηκε μνημόσυνο και εκφωνήθηκε ομιλία.
Ίδρυση της Πετριτσείου Σχολής
Στις 25 Ιανουαρίου του 1848, μετά από πολυετείς δίκες, το Ανώτατο Συμβούλιο της Δικαιοσύνης αποφάσισε ότι η διαθήκη ήταν έγκυρη και έτσι η Κοινότητα Ληξουρίου μπορούσε να διορίσει Διαχειριστική Επιτροπή. Η Σχολή λειτούργησε το 1849 και σύντομα εξελίχθηκε σε ένα από τα καλύτερα εκπαιδευτήρια της Επτανήσου.
Για να καταλάβουμε το μέγεθος της ευεργεσίας του Στάμου Πετρίτση πρέπει να θυμηθούμε ότι η κατάσταση της εκπαίδευσης στο Ληξούρι επί Ενετοκρατίας και Αγγλοκρατίας ήταν προβληματική. Όπως και στην υπόλοιπη Ελλάδα, στοιχειώδη ανάγνωση, γραφή και αριθμητική δίδασκαν……http://www.lixouri.gr/petritseio-gimnasio-lixouriou-istoria-apo-to-1848-sto-2020/
Αριστέα Χαριτάτου
