Σκουρλέτης: Τι είπε για «Καλλικράτη», χρηματοδότηση ΟΤΑ, Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, προσλήψεις

Σε μια ομιλία εφ’ όλης της ύλης παρουσιάζοντας τις μεγάλες αλλαγές που που θα προωθήσει το Υπουργείο Εσωτερικών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, προχώρησε ο Πάνος Σκουρλέτης, μιλώντας στο πλαίσιο του 9ου Περιφερειακού Συνεδρίου για την Παραγωγική Ανασυγκρότηση, «Δυτική Ελλάδα: Πύλη Ανάπτυξης».

Το Περιφερειακό Συνέδριο,  διοργανώνουν η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και το υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης, εντός του πλαισίου των Περιφερειακών Συνεδρίων που έχουν προγραμματιστεί, προκειμένου να υπάρξει ένας αποκεντρωμένος διάλογος με κοινωνικούς και παραγωγικούς φορείς.

Ο κ. Σκουρλέτης, αναφέρθηκε στη μεταρρύθμιση του Καλλοκράτη, στα νέα προγράμματα για τη χρηματοδότηση των ΟΤΑ, στις προσλήψεις μόνιμων υπαλλήλων στους δήμους, στην καθιέρωση της απλή αναλογικής αλλά και στις αλλαγές στις Αποκεντρωμένες διοικήσεις

Το 2018 θα είναι έτος μεγάλων αλλαγών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση

Κυρίες και κύριοι,

Ο αναπτυξιακός ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι σημαντικός και οφείλουμε να τον ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο τα επόμενα χρόνια, προκειμένου να θωρακίσουμε την συνολική προσπάθεια οικονομικής ανάταξης της χώρας.

Βεβαίως, είμαστε υποχρεωμένοι οι πράξεις μας προς αυτή την κατεύθυνση να εναρμονίζονται με την εκάστοτε γενικότερη κατάσταση της οικονομίας και τη δημοσιονομική πραγματικότητα, για να μην θεσπίζουμε ανεφάρμοστα μέτρα. Υπό αυτή την έννοια, οι θεσμικές μας παρεμβάσεις στην Αυτοδιοίκηση, αλλά και τα μέτρα τρέχουσας πολιτικής διαχείρισης που λαμβάνουμε, συνδέονται με την συνολική μας πορεία και ανάλογα θα κλιμακώνονται.

Μπορώ όμως, να σας διαβεβαιώσω ανεπιφύλακτα, ότι το 2018 θα είναι έτος μεγάλων αλλαγών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Πριν αναφερθώ στα όσα σχεδιάζουμε, τουλάχιστον σε αυτά που έχουμε καταλήξει, επιτρέψτε μου να απαριθμήσω τις δράσεις μας στη βάση των σημερινών δεδομένων και πάντοτε προς την κατεύθυνση στήριξης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την εξάντληση μέσων και δυνατοτήτων.

Στον τομέα της χρηματοδότησης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το Υπουργείο Εσωτερικών σε συνεργασία με το Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης δημιούργησε δύο χρηματοδοτικά εργαλεία με σκοπό να καλύψει τις μεγάλες ανάγκες τις Αυτοδιοίκησης για βασικά έργα υποδομής, καθώς και προμήθεια κατάλληλου εξοπλισμού.

Το πρώτο είναι το πρόγραμμα «Φιλόδημος», με προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ για το 2018 και περισσότερα από 2 δισ. ευρώ σε ορίζοντα πενταετίας.

Πρόκειται για ένα πρόγραμμα Χορήγησης Επενδυτικών Δανείων, μέσω του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, σε ΟΤΑ Α΄ και Β΄ Βαθμού, Δημοτικές επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) και Συνδέσμους ΟΤΑ, με σκοπό την κατασκευή έργων ύδρευσης, αποχέτευσης, αντιπλημμυρικής προστασίας, αποκατάστασης ζημιών από φυσικές καταστροφές, αποκατάστασης Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων (ΧΑΔΑ), αγροτικής οδοποιίας και ανέγερσης ή αποκατάστασης δημοτικών κτιρίων. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα έρχεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά των συγχρηματοδοτούμενων, τομεακών και περιφερειακών, προγραμμάτων της τρέχουσας Προγραμματικής περιόδου 2014-2020. Τέλος, τα ανωτέρω δάνεια, καθώς και όλες οι επιβαρύνσεις και τα λοιπά έξοδά τους, δεν επιβαρύνουν τους προϋπολογισμούς των Δήμων, καθώς αποπληρώνονται εξολοκλήρου μέσω του υπουργείου Εσωτερικών από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.

Το δεύτερο είναι το Ειδικό Πρόγραμμα Ενίσχυσης Δήμων, με προϋπολογισμό 240 εκατ. ευρώ για το 2018. Δημιουργήθηκε με σκοπό την ενδυνάμωση της ισόρροπης, βιώσιμης και δίκαιης ανάπτυξης των δήμων της χώρας. Για την βελτίωση των υποδομών, την αύξηση της απασχόλησης και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της τοπικής οικονομίας. Στο πρόγραμμα εντάσσονται έργα, προμήθειες, υπηρεσίες και μελέτες δήμων της χώρας. Οι πόροι του προγράμματος προέρχονται από τον Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Εσωτερικών και κάθε άλλη νόμιμη πηγή.

Μέσα στον Φεβρουάριο ενεργοποιούνται οι δύο πρώτες μη ανταγωνιστικές προσκλήσεις με δικαιούχους και τους 325 δήμους της χώρας, που αφορούν: Προμήθεια μηχανημάτων έργων, πλην απορριμματοφόρων. Καινούργιων ή μεταχειρισμένων πενταετίας με κριτήρια την έκταση των Δήμων και τον πληθυσμό των κοινοτήτων τους. Ο προϋπολογισμός της πρόσκλησης θα είναι 60 εκατ. ευρώ. Προμήθεια και εγκατάσταση οργάνων παιδικών χαρών, φωτιστικών τους σωμάτων καθώς και του απαραίτητου δαπέδου-τάπητα βάσει των προδιαγραφών της κείμενης νομοθεσίας. Κι εδώ, ο προϋπολογισμός της πρόσκλησης θα είναι 60 εκατ. ευρώ.

Εκ των πραγμάτων δεν μπορώ να επεκταθώ στα πολλά μέτρα θεσμικού χαρακτήρα που λάβαμε τον τελευταίο χρόνο, όπως οι θετικές ρυθμίσεις για τους εργαζόμενους και για τους αιρετούς. Πολύ σύντομα θα επισημάνω ορισμένες ενέργειες, κυρίως χρηματοδοτικές και επιπρόσθετες της τακτικής επιχορήγησης, με θετική πρακτική αντανάκλαση και στους κατοίκους εντός της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας: Το 2017, για πρώτη φορά μετά από το 2012, εκταμιεύτηκαν 32 εκατ. ευρώ από τους επενδυτικούς ΚΑΠ για τις Περιφέρειες. Σκοπεύουμε να χορηγήσουμε την ανάλογη ενίσχυση και το 2018, αυξημένη ώστε να ανέλθει σε 50 εκατ. ευρώ. Συνολικά, το 2018 και στη βάση της δέσμευσής μας ότι το 2017 θα είναι το τελευταίο έτος μείωσης της χρηματοδότησης προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ο Κρατικός Προϋπολογισμός προβλέπει αύξηση της χρηματοδότησης για την Αυτοδιοίκηση από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους περίπου κατά 5%. Ειδικά για τις Περιφέρειες, η αύξηση αναμένεται να ξεπεράσει το 9%.

Υλοποιούμε το Πρόγραμμα κάλυψης ληξιπρόθεσμων οφειλών των δήμων, προϋπολογισμού 326 εκατ. ευρώ.

Υλοποιούμε επιπρόσθετα το «Πρόγραμμα ΑΚΣΙΑ», για την εξόφληση υποχρεώσεων δήμων που προέρχονται από δικαστικές αποφάσεις και διαταγές πληρωμής που έχουν καταστεί τελεσίδικες, προϋπολογισμού 95 εκατ. ευρώ.

Ενισχύσαμε εκτάκτως, με 20 εκατ. ευρώ 85 ορεινούς και μικρούς νησιωτικούς δήμους το 2017, κάτι που θα επαναλάβουμε το 2018.

Επίσης, το 2017 τριπλασιάσαμε τους πόρους για τις ενισχύσεις μικρών έργων αποκατάστασης δικτύων ύδρευσης για την αποφυγή φαινομένων λειψυδρίας και υποδομών από θεομηνίες, ξεπερνώντας τα 30 εκατ. ευρώ.

Προσλήψεις μόνιμων στους δήμους

Δρομολογήσαμε την πρόσληψη συνολικά 8.725 εργαζομένων με μόνιμη σχέση εργασίας στις ανταποδοτικές υπηρεσίες των δήμων, κυρίως στην καθαριότητα.Ακυρώσαμε την πολιτική ομηρία των συμβασιούχων, που τους δίνεται η ευκαιρία να διεκδικήσουν μια σταθερή θέση εργασίας. Θωρακίζουμε κατά το δυνατό τους δήμους ώστε να μην εξαρτώνται από ιδιωτικά συμφέροντα στον τομέα της αποκομιδής των απορριμμάτων.

Προωθήσαμε με Προεδρικό Διάταγμα νέες προδιαγραφές για την αδειοδότηση και λειτουργία των δημοτικών Παιδικών Σταθμών και αποφασίσαμε άμεσα νέο κανονισμό λειτουργίας. Στηρίζουμε με 95 εκατ. ευρώ την προσαρμογή τους.

Σ’ αυτό σημείο πρέπει οπωσδήποτε να αναφερθώ σε μια κομβική εκσυγχρονιστική τομή, της οποίας τη σημασία οι πολίτες θα την συνειδητοποιούν σταδιακά ολοένα και περισσότερο. Πρόκειται για το «Μητρώο Πολιτών», το οποίο διασυνδέει υπηρεσίες Ληξιαρχείου, Δημοτολογίου, καθώς και το Ειδικό Ληξιαρχείο Αθηνών». Ένα έργο ΕΣΠΑ που συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και το διαχειρίζεται η Κοινωνία της Πληροφορίας ΑΕ. Περιορίζει τη γραφειοκρατία, αυτοματοποιεί μεταβολές, γλυτώνει τον κόσμο από την φυσική παρουσία σε αυτές τις υπηρεσίες όταν χρειάζεται ένα έγγραφο. Προοπτικά θα κάνει πολύ περισσότερα ως προς τη διακίνηση και αρχειοθέτηση της πληροφορίας, ώστε ο πολίτης να μη ταλαιπωρείται και να αποφεύγονται τα λάθη. Έγινε μια σημαντική και επίπονη εργασία που δεν μπορώ να περιγράψω για να ξεπεραστούν τεχνικά και νομικά προβλήματα, αλλά λειτουργεί πλέον από τις 22 Ιανουαρίου.

Ένα σημαντικό έργο προς την ίδια κατεύθυνση αποτελεί η Δράση για την απλούστευση και προτυποποίηση των διαδικασιών λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α΄ και Β΄ Βαθμού, για την οποία το Υπουργείο Εσωτερικών υπέγραψε πρόσφατα Προγραμματική Συμφωνία συνεργασίας με την Ένωση Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ) και την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ). Με έργα σαν και αυτά, μετά από πολλά χρόνια εξαγγελιών και αλλεπάλληλων ανακοινώσεων, τολμάμε να αγγίξουμε το ζήτημα της ανάγκης νέων, σύγχρονων δομών, προς όφελος των πολιτών, ακόμη και υπό ακραίες οικονομικές συνθήκες.

Νέος Καλλικράτης

Θα μου επιτρέψετε να κλείσω την τοποθέτησή μου με τον «Καλλικράτη». Η αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η κυριότερη νομοθετική παρέμβαση που προωθούμε το επόμενο διάστημα. Η πρότασή μας βρίσκεται υπό τελική επεξεργασία, έπειτα από έναν ενδελεχή διάλογο, οργανωμένο και μη, με τους αιρετούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τους εργαζόμενους. Δρομολογούμε μια πρώτη φάση σημαντικών τομών, σε αντιστοιχία με τις πραγματικές δυνατότητες αλλαγών, αλλά και με πλήρη επίγνωση ότι ώριμα ζητήματα πρέπει επιτέλους να αλλάξουν. Σχεδιάζουμε παρεμβάσεις τόσο για την ενίσχυση του αναπτυξιακού ρόλου των ΟΤΑ, όσο και για την ενίσχυση των συμπληρωματικών θεσμικών εργαλείων συμμετοχής των πολιτών στις αποφάσεις της διοίκησης. Προωθούμε την απλή αναλογική, πιστεύοντας ότι θα ενδυναμώσει τη Δημοκρατία, θα φέρει πιο κοντά τον πολίτη στην ενασχόληση με τα κοινά και θα ωθήσει σε συνεργασίες αυτοδιοικητικών δυνάμεων.

Στη βάση αυτή:

Οργανώνεται και θεσμοθετείται διαδικασία αναπροσδιορισμού της κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ ΟΤΑ Α’ Βαθμού – ΟΤΑ Β’ Βαθμού – Κράτους. Στο επερχόμενο νομοσχέδιο, θα περιλαμβάνονται συγκεκριμένοι τομείς αρμοδιοτήτων. Θα προβλέπεται επίσης, η ίδρυση ενός διαρκούς οργάνου ελέγχου της διαδικασίας αναπροσδιορισμού των αρμοδιοτήτων, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των θεσμικών οργάνων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των συναρμόδιων υπουργείων. Μ’ αυτό τον τρόπο θέλουμε να εξασφαλίσουμε ότι οποιαδήποτε αλλαγή δεν θα γίνεται με πρόχειρο και αποσπασματικό τρόπο, ενώ θα διασφαλίζεται ότι κάθε μεταφορά αρμοδιότητας, θα συνοδεύεται από τους απαιτούμενους πόρους και το ανθρώπινο δυναμικό.

Αντιμετωπίζεται το ζήτημα της τεχνικής, διοικητικής και διαχειριστικής ανεπάρκειας των Τεχνικών Υπηρεσιών πολλών από τους Δήμους της χώρας, που αποτελεί παράγοντα αδυναμίας υλοποίησης βασικών και αναγκαίων έργων. Πέρα από συγκεκριμένες αλλαγές στο ν.4412/2016 που έχουν ήδη προωθηθεί σε συνεργασία με το Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, προωθείται η συγκρότηση Διαδημοτικών Συνδέσμων, ανά νομό, που θα «συνενώνουν» τις τεχνικές υπηρεσίες των επιμέρους Δήμων που σήμερα δεν έχουν την αναγκαία επάρκεια και θα συνδιαμορφώνουν έναν φορέα ικανό να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις ανάγκες τεχνικών έργων όλων των Δήμων.

Προωθείται, ως επιπρόσθετο μέτρο, η δημιουργία μιας «τεχνικής ομπρέλας» πανελλαδικής εμβέλειας, υπό την ευθύνη της ΜΟΔ, που θα μπορεί να εξυπηρετεί κάθε Δήμο ή σύνδεσμο της χώρας που έχει σχετική ανάγκη.

Χρηματοδότηση – κατηγοριοποίηση ΟΤΑ: Αλλάζουν τα κριτήρια διαμόρφωσης των ΚΑΠ και η κατανομή τους με πρόβλεψη για ελάχιστο όριο, βάσει κριτηρίων που θα λαμβάνουν υπόψη τους τις ειδικότερες κοινωνικές και αναπτυξιακές πτυχές των ΟΤΑ. Ταυτόχρονα θα συνδέονται καλύτερα με τα υφιστάμενα, αλλά και τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που σχεδιάζονται.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται ο επαναπροσδιορισμός της κατηγοριοποίησης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με σκοπό να αμβλυνθούν οι μεταξύ τους ανισότητες.

Αναφορικά με τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις: Σχεδιάζεται και προωθείται σταδιακά η υποκατάσταση των σημερινών Αποκεντρωμένων Διοικήσεων από περιφερειακές, κατά τόπους, υπηρεσίες των αντίστοιχων υπουργείων, ώστε να υπάρχει ενιαία και ομοιόμορφη άσκηση των σχετικών αρμοδιοτήτων. Οποιαδήποτε αλλαγή δεν θα επηρεάσει έστω και κατ’ ελάχιστο τα δικαιώματα και τους όρους εργασίας του προσωπικού τους. Η νέα δομή απαιτεί χρόνο για την τροποποίηση των οργανισμών των υπουργείων και δεν πρόκειται να αιφνιδιαστεί κανένας εργαζόμενος.

Αναδομείται εκ βάθρων το πλαίσιο ελέγχου της νομιμότητας των αποφάσεων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και αποσπάται η σχετική αρμοδιότητα από τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, ώστε να ανατεθεί σε έναν νέο, αποκεντρωμένο φορέα, υπό την εποπτεία και την ευθύνη του Υπουργείου Εσωτερικών, άριστα στελεχωμένου. Αξιοποιούνται τα εργαλεία ανάλυσης κινδύνου (risk analysis) και αναπροσδιορίζεται το είδους των αποφάσεων που θα υποβάλλονται σε υποχρεωτικό έλεγχο νομιμότητας.

Απλή αναλογική

Κυρίες και κύριοι,

Έχω ξαναπεί ότι το ζήτημα της δημοκρατίας δεν μπορούμε να το παραβλέψουμε εν αναμονή καλύτερων ημερών ή ωρίμανσης των εμπλεκομένων. Η απλή αναλογική, θα ευνοήσει συνεργασίες και την είσοδο νέων δυνάμεων και νέων απόψεων στην Αυτοδιοίκηση. Η εμπειρία των αιρετών, σε συνδυασμό με την θέσπιση νέων ή την ενεργοποίηση υπαρχόντων συμμετοχικών θεσμών, καθώς και οι σχετικές πρόνοιες που επεξεργαζόμαστε θα απαντήσει στα ζητήματα κυβερνησιμότητας. Ακολουθούν, μέχρι αυτή τη στιγμή, βασικά σημεία:

Καθιερώνεται ως εκλογικό σύστημα και για τους δύο βαθμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης η απλή αναλογική για το σύνολο των εδρών των οικείων Συμβουλίων.

Η διεξαγωγή των αυτοδιοικητικών εκλογών αποσυνδέεται από το χρόνο διεξαγωγής των ευρωεκλογών.

Εξορθολογίζονται κωλύματα εκλογιμότητας, κυρίως αναφορικά με ελάχιστες σχέσεις με το Δημόσιο, όπως μια δίμηνη σύμβαση εργασίας, που περιορίζουν υπέρμετρα το δημοκρατικό δικαίωμα συμμετοχής στα τοπικά δημόσια πράγματα.

Διευκολύνεται η συμμετοχή μικρών παρατάξεων, ομάδων πολιτών και τοπικών κινημάτων, καθώς η ανάδειξη των οργάνων των Κοινοτήτων (Συμβούλια) αποσυνδέεται από την ανάδειξη του κεντρικού Δημοτικού Συμβουλίου, με την έννοια ότι ένας συνδυασμός μπορεί να κατέλθει και αυτοτελώς σε μία μόνο Κοινότητα και, αντίστροφα, ένας συνδυασμός υποψηφίων για το κεντρικό Δημοτικό Συμβούλιο δεν απαιτείται να καταρτίζει ψηφοδέλτιο και για τις Κοινότητες.

Ο θεσμός των Δημοτικών και Τοπικών Κοινοτήτων διατηρείται. Το καθεστώς τους ενοποιείται και απλοποιείται, ώστε πλέον να αντιμετωπίζονται – με εξαίρεση τις πολύ μικρές κοινότητες – ενιαία ως Κοινότητες.

Εισάγεται η εκλογή με ενιαίο (όχι δηλαδή παραταξιακό) ψηφοδέλτιο των μονομελών οργάνων-εκπροσώπων των πολύ μικρών Κοινοτήτων.

Οι Δημοτικές Ενότητες διατηρούνται μόνο ως εκλογικές περιφέρειες, για να διασφαλιστεί η εκπροσώπηση όλων των προ-Καλλικρατικών Δήμων στα Δημοτικά Συμβούλια. Οι αρμοδιότητές τους αυξάνονται, συνοδευόμενες και από τμήμα του εκάστοτε δημοτικού προϋπολογισμού που θα επιφυλάσσεται υπέρ των Κοινοτήτων, το οποίο θα διαχειρίζονται σύμφωνα με τους κανόνες του συμμετοχικού προϋπολογισμού.

Οι Περιφερειακές Ενότητες διατηρούνται ως εκλογικές περιφέρειες, με δικαίωμα όμως «επικοινωνίας» των ψηφοδελτίων (δηλ. δικαίωμα του εκλογέα μίας Περιφερειακής Ενότητας να βάλει έναν σταυρό και σε υποψήφιο άλλης Περιφερειακής Ενότητας).

Εισάγεται ο θεσμός του Συμβουλίου Περιφερειακής Ενότητας, το οποίο θα απαρτίζεται από τους Περιφερειακούς Συμβούλους κάθε Ενότητας και τον οικείο χωρικό Αντιπεριφερειάρχη και θα διατυπώνει εισηγήσεις για σημαντικά θέματα που αφορούν την οικεία περιοχή.

Ο θεσμός του χωρικού Αντιπεριφερειάρχη διατηρείται, καταργείται όμως η άμεση, δηλαδή χωρίς σταυρό, εκλογή του, όπως ισχύει σήμερα. Αντίθετα, ο χωρικός Αντιπεριφερειάρχης κάθε Περιφερειακής Ενότητας θα ορίζεται από τον Περιφερειάρχη, μεταξύ των Συμβούλων που έχουν ήδη εκλεγεί στην οικεία Περιφέρεια, θα έχει με άλλα λόγια λόγο και η τοπική κοινωνία, μέσω του σταυρού.

Η συγκρότηση όλων των συλλογικών οργάνων των Δήμων και των Περιφερειών αντιστοιχίζεται στην αναλογική συγκρότηση των οικείων Συμβουλίων.

Σημαντικό μέρος των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής και, δευτερευόντως, της Οικονομικής Επιτροπής, στο βαθμό που μπορεί να ασκηθεί αποτελεσματικά σε χαμηλότερο επίπεδο, μεταβιβάζεται στις Κοινότητες.

Ενισχύονται και θεσμοποιούνται οι διαδικασίες προκαταρκτικής διαβούλευσης, πριν την εισαγωγή και ψήφιση σημαντικών θεμάτων στο Δημοτικό/Περιφερειακό Συμβούλιο, προκειμένου να διευκολυνθεί η διαμόρφωση συναινέσεων.

Θεσμοί Κοινωνικής Συμμετοχής και Ελέγχου: Εισάγεται η διαδικασία του συμμετοχικού προϋπολογισμού. Θεσμοθετείται η διενέργεια τοπικών δημοψηφισμάτων, όχι μόνο μετά από πρωτοβουλία των οργάνων του Δήμου, αλλά και κατόπιν λαϊκής πρωτοβουλίας. Ο θεσμός του δημοψηφίσματος επεκτείνεται και σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας.

Κυρίες και κύριοι,

Μπορεί η πολιτική αντιπαράθεση να αδικεί ή να διογκώνει προσπάθειες, γεγονότα και προθέσεις. Είναι όμως φανερό πέρα από κάθε αμφιβολία ότι κινούμαστε προς μια νέα φάση στην οικονομία και κανείς δεν περισσεύει. Είτε με συμφωνία είτε με δημιουργική διαφοροποίηση, καλούμαστε όλοι να συμμετάσχουμε στο σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός «νέου κόσμου». Ας το τολμήσουμε.